Gjykata e LartëNjohje me praktikën e re të Kolegjit Administrativ
“Akti normativ nënligjor vetëzbatues: legjitimimi aktiv i individit të cenuar dhe kufijtë e kontrollit gjyqësor”
Vendimi nr. 00-2026-2230 (15), datë 20.01.2026 i Kolegjit Administrativ
Maksima - Akti normativ nënligjor që ka karakter vetëzbatues dhe prodhon pasoja juridike të menjëhershme pa ndërmjetësimin e një akti individual zbatues, i nënshtrohet kontrollit të plotë të ligjshmërisë gjyqësore dhe individi i prekur gëzon legjitimim aktiv. Në analizën e legjitimimit aktiv, vetëzbatueshmëria ka rëndësi jo për të ndryshuar natyrën juridike të aktit, por për të vlerësuar nëse subjekti privat ka një cenim aktual dhe të drejtpërdrejtë, që e lejon të vërë në lëvizje juridiksionin. Prandaj, vetëzbatueshmëria nuk përbën kriter për rikualifikimin e aktit si individual, por vetëm kriter për të vlerësuar pranueshmërinë e padisë nga subjekti i prekur drejtpërdrejt.
Përdorimi i elementeve identifikues nuk e individualizon normën, por e bën vendimin të zbatueshëm, pa dalë jashtë objektit të padisë. Po kështu, përmendja e licencave në dispozitiv nuk përbën dalje jashtë objektit të padisë, pasi ato shërbejnë vetëm për individualizimin e segmentit normativ të kontestuar nga vetë paditësi dhe të pasojës së drejtpërdrejtë që norma ka prodhuar ndaj tij.
Fjalë kyçe - Akt normativ nënligjor vetëzbatues, kontroll gjyqësor, legjitimim aktiv, individ, interes i ligjshëm, diskrecion administrativ, siguri juridike, proporcionalitet.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, shoqëri tregtare që ushtronte veprimtari në fushën e transportit rrugor, ishte pajisur nga ministria përgjegjëse (MIE) me licenca për disa linja ndërqytetëse. Me udhëzimin nr. 265, datë 05.12.2017, ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë shfuqizoi shtojcat e udhëzimit të mëparshëm, në të cilat përfshiheshin edhe linjat për të cilat ishte licencuar pala paditëse, duke parashikuar njëkohësisht detyrimin e subjekteve të transportit për dorëzimin e licencave dhe certifikatave pranë organit që i kishte lëshuar. Gjykata Administrative e Apelit shfuqizoi pjesërisht këtë akt normativ, ndërsa pala e paditur paraqiti rekurs duke pretenduar se gjykata ka tejkaluar objektin dhe e ka trajtuar çështjen si akt individual duke u shprehur në dispozitiv me togfjalëshin “sipas licencave”.
Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se udhëzimi nr. 265/2017 ka natyrën e një akti nënligjor normativ, pasi rregullon rrjetin e linjave ndërqytetëse, vendos rregulla të përgjithshme sjelljeje dhe nuk shteron me një zbatim të vetëm. Fakti që ky akt ka sjellë pasoja të drejtpërdrejta për operatorë konkretë nuk e zhvesh atë nga natyra normative dhe nuk e shndërron në akt individual. Kolegji theksoi se kur një akt normativ përmban dispozita vetëzbatuese, prodhon pasoja juridike të menjëhershme pa ndërmjetësimin e një akti individual zbatues, dhe për këtë arsye cenimi i paditësit është aktual, i drejtpërdrejtë dhe jo thjesht potencial, çka i jep atij legjitimim aktiv për ta kundërshtuar drejtpërdrejt në gjykatë.
Kolegji theksoi gjithashtu se shprehja “sipas licencave” shërben vetëm si referencë identifikuese e segmentit normativ ndaj të cilit norma prodhon efekt të menjëhershëm, pa e transformuar objektin e gjykimit në vendim mbi licencat si akte individuale.
Në vijim, Kolegji vlerësoi se kompetenca funksionale e Gjykatës Administrative të Apelit për shqyrtimin e çështjes në shkallë të parë ishte përcaktuar më parë me vendim të Kolegjit Administrativ të Gjykatës së Lartë për zgjidhjen e konfliktit të kompetencës dhe, për këtë arsye, nuk mund të vihej më në diskutim në këtë fazë të gjykimit.
Sa i përket themelit të çështjes, Kolegji vlerësoi se ushtrimi i diskrecionit nga organi publik në nxjerrjen apo ndryshimin e akteve nënligjore normative i nënshtrohet kontrollit gjyqësor në funksion të respektimit të parimit të ligjshmërisë, sigurisë juridike dhe proporcionalitetit. Në rastin konkret, pala e paditur nuk provoi në mënyrë të mjaftueshme nevojën dhe arsyetimin konkret për shfuqizimin e linjave për të cilat ishte licencuar pala paditëse, në kushtet kur akti i kundërshtuar prodhonte pasoja të menjëhershme mbi veprimtarinë e saj. Për këto arsye, Kolegji Administrativ vlerësoi se vendimi i Gjykatës Administrative të Apelit ishte i drejtë dhe i bazuar në ligj, duke lënë në fuqi shfuqizimin e pjesshëm të udhëzimit nr. 265/2017.
1. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
2. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: supremecourt@gjykataelarte.gov.al;
Adresa postare: Rruga: "Ibrahim Rugova", nr. 20, 1001, Tiranë, Shqipëri.