Gjykata e Lartë1. Jurisprudencë e Gjykatës së Lartë
Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë
Maksima - Në rastin kur banesa e ish-pronarëve është tjetërsuar nga shteti tek persona të tretë me kontratë shitblerjeje, personat e tretë gëzojnë të drejtën e shpërblimit nga shteti. Ky shpërblim duhet të jetë “i drejtë e i plotë”, mbi bazë të vlerës reale në momentin e dorëzimit të ndërtesës tek ish-pronari.
Fjalë kyçe – kontratë shitje, ish-pronarë, shpërblim, person i tretë, qiramarrës.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se paditësit, trashëgimtarë të një personi të tretë, kanë kërkuar caktimin e një shpërblimi për një banesë të blerë me kontratë shitblerjeje më 20.11.1958, e cila u kthye fizikisht tek ish-pronari në zbatim të ligjit për kthimin dhe kompensimin e pronave. Me vendim të ish-Komisionit të Kthimit dhe Kompensimit të Pronave të Bashkisë Korçë (1994) është njohur e drejta e ish-pronarit mbi banesën dhe njëkohësisht është parashikuar detyrimi i shtetit ndaj blerësit për të marrë shpërblim. Ky disponim, megjithëse i formës së prerë, nuk është ekzekutuar për pjesën e kompensimit, ndaj paditësit iu drejtuan gjykatës për vlerësimin e shpërblimit sipas standardit kushtetues. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë , në rigjykim pas prishjes së vendimit nga Gjykata Kushtetuese, vlerësoi se çështja lidhet kryesisht me çështje juridike mbi efektet e vendimeve kushtetuese dhe kriterin e shpërblimit “të drejtë e të plotë”, pa pasur nevojë për rivlerësim faktesh e provash. Kolegji arriti në përfundimin se Gjykata Administrative e Apelit ka gabuar në identifikimin e normave të zbatueshme dhe në kuptimin e pasojave të kontrollit kushtetues, duke e trajtuar çështjen sikur paditësit nuk mund të kompensoheshin ose duke i kategorizuar ata si qiramarrës. Sipas Kolegjit, vendimi kushtetues nuk mohon të drejtën e shpërblimit të personave të tretë, por kërkon që ai të jetë “i drejtë e i plotë”, duke u bazuar në vlerën reale të banesës në momentin e dorëzimit tek ish-pronari. Duke çmuar se paditësit janë blerës me kontratë dhe jo qiramarrës, Kolegji vlerësoi të drejtë zgjidhjen e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Korçë dhe prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit, duke lënë në fuqi vendimin e shkallës së parë që kishte pranuar padinë dhe kishte detyruar palën e paditur të paguajë shpërblimin përkatës për secilin prej paditësve, si vlerë e shpërblimit të drejtë të pasurisë.
Maksima – Nxjerrja e një vërtetimi nga nëpunësi civil pa autorizim të titullarit dhe në tejkalim flagrant të kompetencave, në favor të një shoqërie tregtare për pjesëmarrje në procedurë tenderimi, e shoqëruar me pasojën e cenimit të besimit të publikut në integritetin e procedurave të tenderimit, legjitimon marrjen e masës disiplinore “largim nga shërbimi civil”, si masë e justifikuar dhe proporcionale, për shkak të natyrës së pasojës së krijuar.
Fjalë kyçe - tejkalim kompetencash, dokument zyrtar, vërtetim për detyrime tatimore, procedurë tenderimi, besueshmëri publike, shkelje shumë e rëndë, përgjegjësi disiplinore, masë disiplinore, proporcionalitet, nëpunës civil.
Përmbledhje – Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, nëpunës civil në administratën tatimore, ka pranuar se ka nënshkruar akte zyrtare që përmbanin të dhëna të pasakta, ndërkohë që verifikimi dhe lëshimi i këtyre vërtetimeve nuk përbënin kompetencë funksionale të tij dhe sipas rregullave të brendshme, aktet në fjalë nënshkruheshin vetëm nga titullari i institucionit. Në këtë vendim, Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë duke u mbështetur në faktet e pranuara e të provuara në gjykimin e shkallëve më të ulëta, vlerësoi se përpilimi dhe nënshkrimi i këtyre akteve nga personi i papajisur me tagrin përkatës përbën veprim në kundërshtim me përmbushjen e rregullt të detyrës dhe me detyrimet e nëpunësit civil për të vepruar në përputhje me ligjin dhe rregullat e institucionit. Në vlerësimin e natyrës së shkeljes disiplinore, Kolegji mbajti qëndrimin se, ndryshe nga Gjykata Administrative e Apelit që e ka cilësuar si shkelje të rëndë, veprimet e palës paditëse përbëjnë shkelje shumë të rëndë, pasi lidhen me nxjerrjen e një dokumenti zyrtar në tejkalim flagrant të kompetencave, në favor të një shoqërie tregtare, në kuadër të pjesëmarrjes së saj në një procedurë tenderimi. Kolegji theksoi se vërtetimi mbi mospasjen e detyrimeve tatimore është element thelbësor për integritetin e procedurës së prokurimit dhe barazinë e operatorëve, dhe cenimi i tij vë në rrezik drejtësinë e rezultateve të tenderit, duke ngritur pikëpyetje mbi besueshmërinë e publikut në mirëadministrimin e fondeve publike. Për këtë arsye, Kolegji çmoi se masa disiplinore “largim nga shërbimi civil” është marrë në përputhje me ligjin, është e justifikuar nga rrethanat dhe pasojat e shkeljes, dhe kënaq kërkesat e proporcionalitetit, pasi masat më të lehta nuk do të realizonin funksionin disiplinor përballë pasojës së cenimit të besueshmërisë së procedurave të tenderimit. Në këto kushte, Kolegji ndryshoi vendimet e Gjykatës Administrative të Apelit dhe të Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë dhe vendosi rrëzimin e padisë.
III. Vendimi nr. 00-2025-3648 (392), datë 29.10.2025 i Kolegjit Administrativ
Maksima - Për përfitimin nga fondi i ekselencës, studenti vlerësohet si “ekselent” mbi bazën e notës mesatare mbi 9,5 sipas standardit shqiptar të vlerësimit, të përcaktuar pas konvertimit nga sistemi i huaj, pa u kushtëzuar me vlerësimin “ekselent” sipas sistemit arsimor të shtetit ku janë kryer studimet.
Fjalë kyçe – fondi i ekselencës, kriteri i mesatares, konvertim i notës mesatare, studime jashtë vendit, standardi shqiptar i vlerësimit.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, e cila kishte përfunduar studimet e ciklit të parë në Mbretërinë e Bashkuar dhe ishte pranuar për të ndjekur programin “Executive MBA” pranë Universitetit të Oksfordit, ka kundërshtuar vendimmarrjen e Komisionit Përzgjedhës të Ministrisë së Arsimit për moskualifikimin e saj si përfituese nga fondi i ekselencës, me arsyetimin se nuk plotësonte kriterin e notës mesatare mbi 9,5 për shkencat ekonomike e shoqërore. Pala paditëse ka pretenduar se mesatarja e saj 62,5/100, sipas sistemit britanik, pas konvertimit në standardin shqiptar të vlerësimit, rezulton mbi 9,5, ndërsa pala e paditur dhe gjykatat e faktit kanë mbajtur qëndrimin se ajo nuk konsiderohet “ekselente” sipas sistemit të vlerësimit në Mbretërinë e Bashkuar, ku ekselentë konsiderohen vetëm të diplomuarit “First Class”, dhe për këtë arsye nuk përfiton nga fondi. Në këtë vendim, KAGJL vlerësoi se kriteri ligjor për përfitimin nga fondi i ekselencës për studentët që kanë kryer studimet jashtë vendit lidhet me notën mesatare të konvertuar sipas standardit shqiptar, në intervalin 9,5 deri në 10, dhe jo me klasifikimin si “ekselent” sipas sistemit arsimor të shtetit ku janë kryer studimet. Kolegji çmoi se mungesa e një formule ose tabele të parashikuar shprehimisht në legjislacionin shqiptar për konvertimin e notave nga sistemi britanik nuk mund të shërbejë si justifikim për të mos i dhënë përgjigje konkrete pretendimit të palës paditëse dhe se ligjshmëria e vendimmarrjes administrative duhet vlerësuar në raport me kriteret e VKM nr. 483/2014, e jo thjesht me një praktikë të mëparshme të organit apo me faktin që organi gëzon diskrecion për të vlerësuar kriteret përzgjedhëse. Për këto arsye, Kolegji vlerësoi se vendimi i Gjykatës Administrative të Apelit është dhënë në zbatim e interpretim jo të drejtë të ligjit, prandaj e prishi dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim në po atë gjykatë me tjetër trup gjykues.
IV. Vendimi nr. 00-2025-4548 (501), datë 18.12.2025 i Kolegjit Administrativ
Maksima - Kur padia e ngritur nga ASHK ka si shkak vetëm tejkalimin e normës për frymë dhe nuk përfshihet në rastet e nenit 7, pika 1, të ligjit nr. 20/2020, në zbatim të nenit 68, pika 3/b, të këtij ligji, mungon shkaku ligjor në substancë dhe ASHK nuk ka legjitimim aktiv material për të ndjekur procesin, ndaj padia duhet të rrëzohet.
Fjalë kyçe – AMTP, tejkalim i normës për frymë, legjitimim aktiv material, interes publik, procese kalimtare të pronësisë.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se Agjencia Shtetërore e Kadastrës, Drejtoria Vendore Shkodër, si pasuese ligjore e Prefektit të Qarkut Shkodër, ka kërkuar shfuqizimin e pjesshëm të AMTP nr. 266, të plotësuar në emër të të paditurve, për sipërfaqen 5 800 m² tokë të përfituar mbi normë, si dhe kalimin e kësaj sipërfaqeje në favor të shtetit, duke lënë në fuqi vendimin nr. 309, datë 02.03.2016, të Komisionit Vendor të Vlerësimit të Titujve të Pronësisë pranë Prefekturës Shkodër. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Shkodër e ka pranuar padinë dhe ka shfuqizuar pjesërisht AMTP për sipërfaqen mbi normë, vendim që është lënë në fuqi edhe nga Gjykata Administrative e Apelit. Në këtë vendim, KAGJL ka vlerësuar se pas hyrjes në fuqi të ligjit nr. 20/2020 dhe në dritën e praktikës njësuese për legjitimimin aktiv të ASHK në paditë e trashëguara nga prefekti, paditë me shkak vetëm tejkalimin e normës për frymë nuk përfshihen në rastet e lejuara për vijimin e gjykimit sipas kritereve materiale të ligjit nr. 20/2020. Kolegji ka arritur në përfundimin se rasti konkret bie në përmbajtjen e nenit 68, pika 3/b, të ligjit nr. 20/2020 (vendimet që shfuqizojnë pjesërisht AMTP për shkak të tejkalimit të normës për frymë nuk merren parasysh) dhe se nuk janë ngritur shkaqe që të përputhen me kriteret e nenit 7, pika 1, të këtij ligji. Për rrjedhojë, mungon shkaku ligjor në substancë dhe shuhet interesi publik që justifikon legjitimimin aktiv material të organit publik për vijimin e procesit. Në këto kushte, Kolegji ka ndryshuar vendimet e gjykatave më të ulëta dhe ka vendosur rrëzimin e padisë.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë
Maksima – Kur kërkesa për rivendosje në afat të ankimit nuk është paraqitur njëkohësisht me ankimin, sipas nenit 420/1 të KPP, por ajo është pranuar me vendim gjyqësor të pakundërshtuar nga palët, gjykata e apelit nuk mund të disponojë për mospranimin e ankimit me arsyetim formal, pasi mosshqyrtimi në themel përbën zbatim të gabuar të ligjit procedural dhe cenim të së drejtës së aksesit në gjykatë.
Fjalë kyçe – rivendosje në afat e ankimit, paraqitje jo e njëkohshme e kërkesës dhe ankimit, vendim i pakundërshtuar për rivendosjen në afat, mospranim i ankimit në apel, formalizëm procedural, akses në gjykatë, ushtrim efektiv i ankimit, zbatim i gabuar i ligjit.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i paraqitur nga i gjykuari X kundër vendimit të Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, e cila kishte vendosur mospranimin e ankimit të tij ndaj vendimit penal të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Durrës, me arsyetimin se ankimi nuk ishte paraqitur njëkohësisht me kërkesën për rivendosje në afat. Nga aktet rezultonte se i gjykuari ishte dënuar për veprën penale “Falsifikimi i dokumenteve” dhe më pas kishte kërkuar rivendosjen në afat të së drejtës së ankimit. Gjykata e shkallës së parë kishte pranuar kërkesën për rivendosje në afat, ndërsa ankimi ishte paraqitur pas dhënies së këtij vendimi. Gjykata e apelit, duke interpretuar në mënyrë strikte nenin 420/1 të KPP, vlerësoi se mosparaqitja e ankimit njëkohësisht me kërkesën për rivendosje në afat sillte si pasojë mospranimin e ankimit. KPGJL vlerësoi se, ndonëse dispozita kërkon paraqitjen e njëkohshme të kërkesës për rivendosje në afat me ankimin, në rastin konkret ekzistonte një vendim i formës së prerë për pranimin e rivendosjes në afat, i cili nuk ishte kundërshtuar nga asnjë palë. Në këto rrethana, gjykata e apelit nuk mund të dispononte për mospranimin apriori të ankimit, pasi me pranimin e rivendosjes në afat prezumohet përmbushja formale e kushtit të ankimit dhe lind detyrimi për shqyrtimin e tij në themel. Kolegji arriti në përfundimin se interpretimi i ngushtë dhe formalist i nenit 420/1 të KPP nga gjykata e apelit kishte cenuar të drejtën e të gjykuarit për akses në gjykatë dhe ushtrim efektiv të ankimit. Për këto arsye, Kolegji vendosi prishjen e vendimit të apelit dhe kthimin e çështjes për rigjykim në këtë gjykatë, me të njëjtin trup gjykues.
Maksima – Rrethana e kryerjes së veprës penale në gjendje të dehur, sipas nenit 18/2 të KP, përbën shkak për zbutjen e dënimit brenda kufijve ligjorë, por nuk justifikon në vetvete uljen e dënimit nën minimumin e parashikuar nga dispozita konkrete, e cila mund të realizohet vetëm nëse plotësohen kushtet kumulative të nenit 53 të KP.
Fjalë kyçe – vrasje për gjakmarrje, drejtim automjeti në gjendje të dehur, dehje në rrethana të rastit , zbutje dënimi, ulje dënimi nën minimumin ligjor.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i paraqitur nga prokurori pranë Gjykatës së Apelit Durrës dhe nga i pandehuri X kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Durrës, e cila kishte lënë në fuqi vendimin e Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Durrës për deklarimin fajtor të të pandehurit për veprat penale të “vrasjes për gjakmarrje”, parashikuar nga neni 78/a i KP, dhe “drejtimit të automjetit në mënyrë të parregullt”, në gjendje të dehur, parashikuar nga neni 291 i KP, duke caktuar një dënim përfundimtar prej 21 vitesh burgim. Kundër vendimit të apelit paraqiti rekurs si prokurori, ashtu edhe i pandehuri. Prokurori ka kundërshtuar uljen e dënimit nën minimumin ligjor prej 30 vitesh të parashikuar nga neni 78/a i KP, duke pretenduar se gjykatat e faktit kanë zbatuar gabimisht nenin 18/2 të KP, ndërsa i pandehuri ka kërkuar ndryshimin e cilësimit juridik të faktit penal në shkelje të rregullave të qarkullimit rrugor me pasojë vdekjen. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë duke u ndalur në shkaqet e rekursit të prokurorit, ka vlerësuar se gjykatat e faktit kanë zbatuar gabimisht ligjin material, duke përdorur nenin 18/2 të KP si bazë për uljen e dënimit nën minimumin ligjor të parashikuar nga neni 78/a i KP. Sipas Kolegjit, dehja e shkaktuar në rrethana të rastit, përbën vetëm rrethanë zbutëse që lejon individualizimin e dënimit deri në kufirin minimal të parashikuar nga dispozita penale, por jo tejkalimin e këtij kufiri. Ulja e dënimit nën minimumin ligjor është e mundur vetëm në kushtet e parashikuara nga neni 53 i KP, përkatësisht kur vepra dhe autori paraqesin rrezikshmëri të pakët, janë të pranishme disa rrethana lehtësuese dhe mungojnë rrethanat rënduese. Në këto kushte, Kolegji konkludoi se apeli ka zbatuar gabim ligjin material në lidhje me masën e dënimit dhe për këtë arsye ka vendosur prishjen e tij dhe dërgimin e çështjes për rigjykim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima – Seanca paraprake konstituohet vetëm me paraqitjen e kërkesës së prokurorit për dërgimin e çështjes në gjyq. Nga ky moment, gjyqtari i seancës paraprake është kompetent të shqyrtojë bashkërisht kërkesën për gjykim dhe kërkesat apo ankimet për pushim që burojnë nga i njëjti procedim penal.
Fjalë kyçe – kompetencë funksionale, konstituimi i seancës paraprake, kërkesa e prokurorit për dërgimin e çëshjes në gjyq, kërkesat që burojnë nga i njëjti procedim, gjyqtar i seancës paraprake, koncentrim i gjykimit, parimi i vijimësisë.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua konflikti i kompetencës funksionale ndërmjet dy gjyqtarëve të Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Sarandë, lidhur me procedimin penal nr. 51/2020, i krijuar pas bashkimit të disa procedimeve për veprat penale të “falsifikimit të dokumenteve”, “pushtimit të tokës” dhe “shpërdorimit të detyrës”. Në përfundim të hetimeve, prokuroria kishte vendosur pushimin për kundërvajtjen e “pushtimit të tokës”, vendim i cili ishte ankimuar nga kallëzuesi. Ndërkohë, për të njëjtin procedim penal, ishte paraqitur kërkesë për dërgimin në gjyq për veprën e “shpërdorimit të detyrës”, si dhe kërkesë për pushim për “falsifikim dokumentesh”. Për shkak të shortimit, këto kërkesa ishin regjistruar pranë dy gjyqtarëve të ndryshëm, duke krijuar situatë mbivendosjeje funksionale. KPGJL, duke interpretuar në mënyrë sistematike dispozitat e KPP mbi përfundimin e hetimeve dhe seancën paraprake, arriti në përfundimin se kjo fazë konstituohet vetëm me paraqitjen e kërkesës së prokurorit për dërgimin e çështjes në gjyq, e cila shënon ushtrimin formal të ndjekjes penale dhe kalimin e procedimit në fazën paragjyqësore. Ankimi kundër vendimit të pushimit, i paraqitur më herët, nuk përbën moment konstituimi të seancës paraprake. Në këto kushte, vetëm pas paraqitjes së kërkesës për gjykim gjen zbatim rregulli i nenit 329/1 të KPP, sipas të cilit ankimi ndaj vendimit të pushimit shqyrtohet bashkërisht me kërkesën për dërgimin e çështjes në gjyq. Për rrjedhojë, kompetenca funksionale për shqyrtimin e të gjitha kërkesave që burojnë nga i njëjti procedim penal i bashkuar duhet të përqendrohet te gjyqtari i seancës paraprake pranë të cilit është paraqitur kërkesa për gjykim, me qëllim shmangien e fragmentarizimit të procedimit dhe në respektim të parimit të vijimësisë së ushtrimit të funksionit gjyqësor. Në përfundim, Kolegji vendosi zgjidhjen e konfliktit të kompetencës në favor të gjyqtarit të seancës paraprake pranë të cilit ishte paraqitur kërkesa për dërgimin në gjyq, duke urdhëruar vijimin e shqyrtimit pranë tij.
Maksima – Kërkesa për kthimin e sendeve të sekuestruara, e paraqitur si kërkesë e pavarur pas përfundimit të gjykimit, kur gjykata nuk është shprehur për fatin e tyre në vendimin përfundimtar, shqyrtohet nga gjykata e shkallës së parë si gjykatë me juridiksion fillestar, me qëllim garantimin e ushtrimit efektiv të së drejtës për ankim dhe respektimin e parimit të dy shkallëve të gjykimit.
Fjalë kyçe – mosmarrëveshje kompetence, kompetencë funksionale, kthimi i sendeve të sekuestruara, kërkesë e pavarur, juridiksion fillestar, ushtrim efektiv i së drejtës së ankimit, parim i dy shkallëve të gjykimit, proces i rregullt ligjor.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua mosmarrëveshja e kompetencës ndërmjet Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Dibër dhe Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, lidhur me kërkesën e X për kthimin e sendeve të sekuestruara gjatë arrestimit provizor me qëllim ekstradimi drejt Italisë. Pas përfundimit të procedurës së ekstradimit dhe lënies në fuqi të vendimit për lejimin e saj, kërkuesi kërkoi kthimin e telefonit celular dhe kartës SIM, të sekuestruara në momentin e arrestimit, duke pretenduar se këto sende nuk kishin lidhje me procedurën penale apo me vendimin për ekstradimin. Gjykata e shkallës së parë shpalli moskompetencën funksionale, duke u mbështetur në faktin se aktet ndodheshin në Gjykatën e Apelit dhe duke iu referuar vendimit njësues 1/2009, ndërsa Gjykata e Apelit vlerësoi se kompetente ishte Gjykata e Shkallës së Parë dhe paraqiti çështjen në Gjykatën e Lartë për zgjidhjen e mosmarrëveshjes. KPGJL, konstatoi se KPP nuk parashikon shprehimisht gjykatën kompetente për shqyrtimin e kërkesave të pavarura për kthimin e sendeve të sekuestruara kur këto ngrihen si kërkesa të pavarura pas përfundimit të gjykimit dhe kur nuk ka disponim për to në vendimin përfundimtar. Në mungesë të një rregullimi të posaçëm, Kolegji theksoi zbatimin e parimit të juridiksionit fillestar të gjykatës së shkallës së parë, në funksion të garantimit të së drejtës së ankimit dhe të parimit të dy shkallëve të gjykimit, duke vlerësuar njëkohësisht se referimi në vendimin njësues 1/2009 ishte i pasaktë, pasi ky vendim nuk trajton kthimin e sendeve të sekuestruara. Në përfundim, Kolegji përcaktoi si gjykatë kompetente për shqyrtimin e kërkesës, Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Dibër.
Maksima – 1. Gjykata, kur vlerëson kushtet për lejimin e ekstradimit, zbaton drejtpërdrejt normën konventore të ratifikuar dhe në këtë kuadër parashkrimi sipas ligjit penal shqiptar (si palë e kërkuar) nuk përbën shkak refuzimi, për sa kohë parashkrimi nuk rezulton sipas ligjit të palës kërkuese.
2. Në marrëdhëniet juridiksionale me një shtet palë në Konventën Evropiane “Për ekstradimin”, që ka vendosur rezervë lidhur me moszbatimin e nenit 10§2 (siç është ndryshuar nga Protokolli i Katërt Shtesë), vlerësimi dhe zbatimi i parimit të reciprocitetit i përket ministrit të Drejtësisë, si autoriteti kompetent i shtetit të kërkuar.
Fjalë kyçe – lejim ekstradimi, parashkrimi sipas ligjit të shtetit të kërkuar, shkak refuzimi i ekstradimit, parashkrim sipas ligjit të palës kërkuese, protokolli i katërt shtesë, rezervë, reciprocitet, kompetencat e ministrit të Drejtësisë.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i Prokurorisë kundër vendimit nr. 401, datë 13.04.2023, të Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, e cila kishte refuzuar ekstradimin e shtetasit shqiptar X drejt Republikës së Italisë për ekzekutimin e vendimit penal nr. 1735/2008, datë 22.04.2008, të Gjykatës së Apelit Torino. Autoritetet italiane kërkonin dorëzimin e tij për vuajtjen e pjesës së mbetur të dënimit, ndërsa në Shqipëri, në një procedurë të mëparshme për njohjen e vendimit të huaj, ishte konstatuar parashkrimi i vënies në ekzekutim sipas ligjit shqiptar. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë kishte lejuar ekstradimin duke vlerësuar se plotësoheshin kushtet procedurale dhe materiale dhe se nuk ekzistonin shkaqe ndaluese sipas nenit 491 të KPP, ndërsa Gjykata e Apelit kishte arritur në përfundimin e kundërt, duke u mbështetur te neni 491, shkronja “ë” e KPP. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, pasi analizoi kuadrin kushtetues, ligjor dhe konventor që rregullon ekstradimin, theksoi se pas hyrjes në fuqi të Protokollit të Katërt Shtesë të Konventës Evropiane “Për ekstradimin”, neni 10 i saj parashikon se ekstradimi nuk refuzohet për arsye se ndjekja penale ose dënimi do të ishte parashkruar sipas ligjit të palës së kërkuar, por vetëm kur është parashkruar sipas ligjit të palës kërkuese. Në lidhje me rezervën e depozituar nga Republika e Italisë për moszbatimin e nenit 10 §2 në raste të caktuara, Kolegji iu referua praktikës njësuese nr. 275, datë 22.05.2024, duke sqaruar se vlerësimi i reciprocitetit ndaj një rezerve të tillë i përket ministrit të Drejtësisë si autoritet kompetent, ndërsa gjykata është e detyruar të zbatojë normën ndërkombëtare të ratifikuar dhe legjislacionin procedural penal. Në përfundim, Kolegji çmoi se vendimi i apelit ishte në kundërshtim me praktikën e njësuar dhe me kuadrin konventor në fuqi, pasi kishte trajtuar parashkrimin sipas ligjit shqiptar si shkak ndalues për ekstradim. Për këto arsye, prishi vendimin e tij dhe la në fuqi vendimin e gjykatës së rrethit, duke lejuar ekstradimin e shtetasit X drejt Republikës së Italisë.
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë
Maksima- Pavlefshmëria e titullit ekzekutiv dhe rishikimi i vendimit gjyqësor të formës së prerë janë dy institute të ndryshme të së drejtës procedurale civile dhe shfrytëzimi i njërit apo tjetrit për rivendosjen e të drejtës sipas disponibilitetit të palës, nuk është me karakter alternativ, por përjashtues.
Fjalë kyçe - pavlefshmëri e titullit ekzekutiv, rishikim i vendimit gjyqësor, karakteri përjashtues i dy instituteve të së drejtës procedurale.
Përmbledhje - Ka rezultuar që pala paditëse ka pretenduar se është pronar i një depoje bimësh ndodhur në Ujin e Ftohtë, Vlorë, për të cilën Agjencia Kombëtare e Privatizimit Vlorë, ka lëshuar në kohë të ndryshme dy kontrata shitjeje. Për të realizuar privatizimin e truallit të këtij objekti, paditësi i është drejtuar gjykatës së shkallës së parë, e cila ka vendosur pranimin e padisë. Më pas ka vijuar ankimi në Gjykatën e Apelit Vlorë, e cila ka vendosur ndryshimin e vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Vlorë duke e gjykuar çështjen në fakt dhe rrëzuar padinë. Nga ana tjetër, rezulton se Gjykata e Rrethit Gjyqësor Vlorë, me kërkesë të prokurorisë, me vendimin penal të formës së prerë ka konstatuar se dokumenti “shtesë-kontratë” i datës 05.10.1995 ishte i falsifikuar. Nga gjykimi ka rezultuar se paditësi, duke pretenduar se ka zbuluar fakte të reja të dhëna pas vendimit të Gjykatës së Apelit Vlorë, duhet të legjitimohet të kërkojë pavlefshmërinë si titull ekzekutiv, në bazë të nenit 609 të KPC dhe se vendimi duhet të shpallet i pavlefshëm. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Vlorë ka arritur në konkluzionin se pretendimet e paditësit nuk mund të bazohen në nenin 609 të KPC, ndërsa Gjykata e Apelit Vlorë ka arsyetuar se paditësi legjitimohet për këtë kërkim. KCGJL vlerëson se karakteri përfundimtar i vendimit gjyqësor nënkupton se çështjet e faktit dhe ligjit të gjykuara më parë në themel nuk mund të rishqyrtohen në kuadër të nenit 609 të KPC. Në këtë padi kërkohet pavlefshmëria e vendimit gjyqësor për shkak të një detyrimi, pasi kjo lloj padie ngrihet në rastet kur kemi të bëjmë me vendime gjyqësore (titull ekzekutiv) që mbartin detyrime konkrete. Shkaqet e pavlefshmërisë së titullit ekzekutiv nuk duhet të konfondohen me rrethanat rishikuese të vendimit gjyqësor të formës së prerë. Për këtë arsye KCGJL vlerëson që shqyrtimi i çështjes do të duhet të vijojë nga Gjykata e Apelit e Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë.
Maksima – Elementi thelbësor i parashkrimit është mosveprimi/pasiviteti i titullarit të së drejtës për të mbrojtur, brenda kohës së caktuar nga ligji, të drejtën e tij të cenuar ose të mohuar. Me kalimin e afatit të parashkrimit, kreditori nuk ka mundësi të realizojë më të drejtën e tij nëpërmjet forcës shtrënguese të shtetit, gjë që sjell për pasojë edhe shuarjen e detyrimit të debitorit.
Fjalë kyçe – afat parashkrimi, pasivitet i titullarit/kreditorit, marrëdhёnie kontraktore,
shuarje detyrimi.
Përmbledhje – Në këtë çështje, paditësi me të paditurën kanë realizuar një kontratë shitblerjeje të pasurisë së paluajtshme, apartament banimi. Paditësi ka pretenduar se pagesa e shumës ka ardhur si pasojë e një pagese të padetyruar në favor të të paditurës, e cila kishte paraqitur të dhëna të gabuara duke i deklaruar një sipërfaqe më të madhe se ajo reale. Sikundër kanë pranuar gjykatat, palët ndërgjyqëse kanë nënshkruar kontratën e shitjes dhe çmimi i shitjes është bërë me marrëveshje të tyre. Paditësi ka paguar çmimin prej 50,000 euro, i cili ishte çmimi real i dakordësuar midis palëve. Në përfundim të gjykimit, gjykata e shkallës së parë ka rrëzuar padinë për shkak se është parashkruar dhe se marrëdhënia kontraktore midis palëve ka qenë vullnetare dhe e vlefshme. Sipas gjykatës së shkallës së parë, paditësi nuk ka provuar se ishte mashtruar apo se kishte paguar shumën shtesë pa shkak ligjor dhe nuk ka respektuar afatet ligjore për të kërkuar kthimin e shumës. Gjykata e apelit ka lënë në fuqi vendimin e gjykatës së shkallës së parë me arsyetimin se paditësi ka ngritur padinë jashtë afatit 3 vjeçar. KCGJL vlerëson se vendimi i gjykatave të faktit është i bazuar përsa i përket vlerësimeve në meritë të çështjes, por ato pjesërisht nuk kanë identifikuar në mënyrë të qartë marrëdhënien juridike që është rrjedhojë e të drejtave kontraktore të shitjes të rregulluara nga nenet 703 e vijues të KC dhe jo e institutit të pagimit të padetyruar sipas nenit 653 të KC sikurse e ka cilësuar atë pala paditëse. KCGJL vlerëson të sakta konstatimet e gjykatave të faktit se padia e mëparshme e paraqitur nga paditësi, e cila është pushuar, nuk ndërpret parashkrimin, pasi pushimi e lë çështjen në gjendjen para paraqitjes së saj. Neni 135 i KC parashikon se kur parashkrimi është ndërprerë për shkak të paraqitjes së padisë ose të kundërpadisë, afati i ri i parashkrimit fillon nga dita që ka marrë formë të prerë vendimi me të cilin është zgjidhur çështja në themel. Për këtë arsye KCGJL vendosi lënien në fuqi të vendimit të Gjykatës së Apelit Shkodër.
Maksima - Në fazën e parë të pjesëtimit gjyqësor të pasurisë në bashkëpronësi, gjykata ka detyrimin të hetojë dhe të përcaktojë origjinën e fitimit të së drejtës së pronësisë për secilin bashkëpronar. Të dhënat e regjistrimit të pasurisë kanë vetëm efekt publikues dhe nuk zëvendësojnë titullin krijues të pronësisë për përcaktimin e pjesëve ideale.
Fjalë kyçe - faza e parë e pjesëtimit, bashkëpronësi, origjina e pronësisë, efekti publikues i regjistrimit të pasurisë, titulli i pronësisë, pjesë ideale.
Përmbledhje - Paditësit i janë drejtuar gjykatës me padi për pjesëtimin e dy apartamenteve të banimit në bashkëpronësi, si dhe për përfitimin e qirasë së njërit prej tyre. Gjykata e rrethit gjyqësor, me vendim të ndërmjetëm të fazës së parë të pjesëtimit, lejoi pjesëtimin e dy apartamenteve dhe përcaktoi pjesët takuese të bashkëpronarëve duke u bazuar në të dhënat e regjistrimit të pasurisë në ZVRPP. Ky vendim u la në fuqi nga gjykata e apelit. Kundër vendimit të apelit u paraqit rekurs nga disa prej të paditurve, të cilët pretenduan se llogaritja e pjesëve takuese është bërë gabim, pasi gjykatat i kanë caktuar ato duke u bazuar në shkresat e ZVRPP, duke pasur parasysh se të paditurit përfitojnë si nga trashëgimia ashtu dhe nga privatizimi i banesave shtetërore. KCGJL vlerësoi se gjykatat e faktit kanë zbatuar gabim ligjin procedural dhe material, pasi në fazën e parë të pjesëtimit janë kufizuar vetëm në të dhënat e regjistrimit të pasurisë, duke i dhënë këtyre të dhënave vlerë krijuese të së drejtës së pronësisë. KCGJL theksoi se regjistrimi i pasurisë ka vetëm efekt publikues dhe nuk zëvendëson aktet e titullit të pronësisë që provojnë mënyrën e fitimit të pronësisë, të cilat janë thelbësore për përcaktimin e saktë të pjesëve ideale të bashkëpronarëve. Në këto kushte, KCGJL çmoi se mungesa e një hetimi të plotë dhe të gjithanshëm mbi origjinën e pronësisë dhe mbi raportet e bashkëpronësisë e bën të cenueshëm vendimin e gjykatës së apelit. Për këtë arsye, KCGJL vendosi prishjen e vendimit të gjykatës së apelit dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Zgjidhja e menjëhershme e kontratës së punës është e pajustifikuar kur punëdhënësi nuk respekton procedurën dhe afatin e njoftimit dhe nuk provon ekzistencën e shkaqeve të arsyeshme sipas Kodit të Punës, edhe në rast moszbatimi nga punëmarrësi të një urdhri transferimi që cenon kushtet e kontratës së punës.
Fjalët kyçe - zgjidhja e menjëhershme e pajustifikuar e kontratës së punës, afat njoftimi, transferim i punëmarrësit, ndryshim i kushteve thelbësore.
Përmbledhje - Paditësja ka qenë në marrëdhënie pune me shoqërinë e paditur mbi bazën e një kontrate individuale pune, e cila pas kalimit të afatit fillestar është konsideruar me kohë të pacaktuar. Punëdhënësi ka nxjerrë një urdhër transferimi, duke e caktuar paditësen në një vend tjetër pune dhe duke e detyruar përkohësisht të kryejë një detyrë më të ulët. Paditësja nuk është paraqitur në vendin e ri të punës dhe ka kundërshtuar veprimet e punëdhënësit, duke i konsideruar ato si zgjidhje të njëanshme dhe të paligjshme të kontratës së punës. Gjykata e shkallës së parë dhe gjykata e apelit kanë çmuar se nuk ka pasur zgjidhje të kontratës nga punëdhënësi, por braktisje të punës nga punëmarrësja, dhe për rrjedhojë kanë rrëzuar padinë. KCGJL ka vlerësuar se gjykatat e faktit nuk kanë kryer një hetim të plotë dhe të gjithanshëm, duke mos analizuar nëse urdhri i transferimit ka ndryshuar kushtet thelbësore të kontratës së punës dhe nëse ky urdhër ishte nxjerrë në përputhje me nenin 21 të KP. Gjykata e Lartë ka theksuar se punëmarrësi nuk është i detyruar të zbatojë urdhra që ndryshojnë kushtet e kontratës pa pëlqimin e tij dhe se mosrespektimi i procedurës dhe i afatit të njoftimit e bën zgjidhjen e kontratës së pajustifikuar. Në këto kushte, KCGJL ka çmuar se zgjidhja e menjëhershme e kontratës nuk është mbështetur në shkaqe të justifikuara sipas nenit 153 të KP dhe se paditësja ka të drejtë të përfitojë dëmshpërblimet përkatëse, duke prishur vendimin e gjykatës së apelit dhe duke e kthyer çështjen për rishqyrtim pranë kësaj gjykate me tjetër trup gjykues.
Maksima - Detyrimet bashkëshortore në regjimin e bashkësisë ligjore, prezumohen si të përbashkëta edhe pse kontraktohen nga njëri bashkëshort, për sa kohë nuk provohet që janë vetjake. Duke qenë një prezumim ligjor, barra e provës i kalon bashkëshortit që pretendon se detyrimi nuk është solidar.
Fjalë kyçe - detyrimet bashkëshortore, bashkësi ligjore, prezumim ligjor, barra e provës, detyrim solidar, kontratë huaje.
Përmbledhje - Referuar rrethanave të faktit në rastin konkret ndodhemi përpara marrëdhënies juridike të huasë, të lindur midis të ndjerit F.S. dhe të paditurve. Pasi huamarrësi, i ndjeri ka ndërruar jetë, ka filluar ekzekutimi i detyrueshëm për shlyerjen e detyrimit nëpërmjet përmbaruesve gjyqësorë, palë e paditur në këtë gjykim, ndaj bashkëshortes dhe vajzave të të ndjerit. Elementi kryesor që shtrohet për diskutim në kuadër edhe të shkaqeve të rekursit të të paditurve, lidhet me faktin nëse huaja të cilën të paditurit i ka dhënë të ndjerit, përbën apo jo detyrim solidar të tij me bashkëshorten. Në kohën e marrjes përsipër të detyrimit të huasë i ndjeri dhe paditësja kanë qenë të lidhur në martesë. KCGJL vëren se në rastin e detyrimeve të bashkëshortëve në regjimin e bashkësisë ligjore, Kodi i Familjes vepron nën të njëjtën frymë dhe logjikë ligjore sikundër me fitimin e sendeve, të cilat edhe kur fitohen nga njëri bashkëshort gjatë martesës, konsiderohen të përbashkëta. Për të konkluduar mbi natyrën juridike të huasë, nëse ajo përbën apo jo një veprim që kapërcen administrimin e zakonshëm, KCGJL çmon se duhen vlerësuar disa rrethana si p.sh. shuma e huasë në raport me aftësinë paguese të bashkësisë në momentin që detyrimi i huasë bëhet i kërkueshëm, nëse duhen paguar apo jo interesa krahas shumës principale të huasë apo kushtet dhe afatet e përmbushjes së huasë etj. Këto janë elemente që duhet të provohen në gjykim përpara gjykatave të faktit dhe barra e provës për t’i provuar rëndon mbi bashkëshortin, i cili ngre pretendimin se detyrimi nuk është mbi bashkësinë, por përfaqëson një detyrim vetjak. Për sa më sipër, vlerësohet se e paditura ka pasur barrën e provës për të provuar të kundërtën e prezumimit ligjor se detyrimet e marra përsipër gjatë martesës rëndojnë mbi bashkësinë dhe se ky detyrim ka qenë hapatazi i tepërt. Për këtë arsye, KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Durrës dhe lënien në fuqi të vendimit e Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Elbasan.
Maksima - Kërkesa e avokatëve për të marrë dokumenta ose informacione në funksion të një çështje gjyqësore të ngritur ose që do të ngrihet prej tyre, nuk mund të kualifikohet si kërkesë për kryerjen e një veprimi administrativ ndaj organit që i kundrejtohet, por si një mekanizëm me natyrë proceduriale për marrje provash ose informacionesh në shërbim të procesit gjyqësor të inicuar ose që do të iniciohet. Për rrjedhojë gjykata kompetente nga pikëpamja lëndore mbetet po ajo që gëzon këtë kompetencë për të disponuar mbi kërkesat e palëve ose të avokatëve gjatë procesit të zhvilluar prej saj.
Fjalë kyçe – kompetencë lëndore e gjykatës, kërkesë e avokatit për marrje informacioni, mekanizëm me natyrë proceduriale, organi administrativ.
Përmbledhje – Në këtë çështje rezulton se objekti i padisë është detyrimi i palës së paditur për t’i vënë në dispozicion palës paditëse, avokatit, informacion dhe dokumentacion mjeko-ligjor të lidhur me procedimin penal. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Vlorë ka vendosur kufizimin e së drejtës së avokatit pa ndonjë arsye ligjore, për akses në dokumentacion ose informacion, fakt ky që nuk cenon thjesht veprimtarinë e tij, por cenon të drejtën e mbrojtjes të palës që ai përfaqëson dhe të drejtën e aksesit në drejtësi që pala synon të realizojë nëpërmjet shërbimit ligjor të avokatit. KCGJL vëren se mosmarrëveshja nuk synon kontrollin e një akti administrativ, konstatimin e pavlefshmërisë së tij, shfuqizimin, ndryshimin apo interpretimin e tij dhe as kryerjen e një veprimi administrativ në kuptim të nenit 3 të ligjit nr.44/2015, por thjesht dorëzimin e një dokumenti ose informacioni. Avokatit, si përfaqësues i familjarëve sipas prokurës, i është dhënë e drejta për t’i mbrojtur ata si në çështjen civile ashtu edhe ato penale dhe në funksion të realizimit të këtij shërbimi ai gëzon cilësinë e përfaqësuesit të paditësit në çështjen civile, me objekt shpërblim dëmi, për të cilën Gjykata e Apelit Vlorë ka vendosur kthimin e çështjes për rigjykim në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Vlorë. Në këto kushte, KCGJL konstaton se Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Vlorë ka qenë gjykata e caktuar me ligj për shqyrtimin e kësaj mosmarrëveshje. Për rrjedhojë vendimi i Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë nëpërmjet të cilit është konkluduar se kompetente është Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Lushnjë bie ndesh me nenet 61 e 467 të KPC. Nga analiza e mësipërme rezulton se gjykata e apelit ka zbatuar në mënyrë të gabuar ligjin material dhe procedural mbi kompetencën lëndore. Mosmarrëveshja ka natyrë civile për aq kohë sa kjo padi është ngritur si një mekanizëm procedurial ndihmës për t’i siguruar avokatit mjetet e duhura mbrojtëse në shërbim të ofrimit të ndihmës avokatore në çështje me natyrë civile dhe kompetente ka qenë gjykata civile. Për rrjedhojë, KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në po atë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
2. Jurisprudencë e GJEDNJ kundër Shqipërisë
“Radovan Çela kundër Shqipërisë”, kërkesa nr. 55672/22, vendimi i datës 20 janar 2026
Masima - Kur gjatë kontrollit të zyrës janë sekuestruar sende/prova materiale, ankimi kundër sekuestrimit sipas nenit 212 të Kodit të Procedurës Penale, i ndryshuar, është mjet efektiv, ku mund të ngrihen edhe kundërshtime për ligjshmërinë e urdhrit të kontrollit, mënyrën e kryerjes së tij dhe respektimin e sekretit profesional. Mosndjekja e këtij mjeti ankimi sjell mosshterim të mjeteve juridike vendase dhe papranueshmëri të ankimit në GJEDNJ.
Fjalë kyçe – kontroll banese, kontroll zyre, korrespondencë elektronike, sekret profesional, avokat, klient, sekuestrim, ankim kundër sekuestrimit, mjet juridik efektiv, shterim i mjeteve vendase, papranueshmëri.
Përmbledhje – Çështja lidhet me kontrollin e banesës dhe zyrës së një avokati në Shqipëri, të kryer në kuadër të ekzekutimit të një letërporosie nga autoritetet belge në një hetim penal në Belgjikë, ku kërkohej edhe këqyrja e të dhënave të telefonit dhe korrespondencës elektronike. Kërkesa u autorizua nga gjykata kompetente në Shqipëri dhe kontrolli u krye nga policia gjyqësore. Në zyrë u sekuestrua kompjuteri dhe u kopjuan dokumente, ndërsa në banesë nuk u sekuestrua asgjë. Kërkuesi u ankua për shkelje të nenit 8 të Konventës dhe për mungesë mjeti efektiv sipas nenit 13. GJEDNJ vlerësoi se, sa i përket kontrollit të zyrës, kërkuesi nuk kishte shteruar mjetet efektive të brendshme, pasi duhej të kishte ndjekur ankimin kundër sekuestrimit sipas nenit 212 të Kodit të Procedurës Penale, ku mund të ngriheshin edhe kundërshtimet për ligjshmërinë e urdhrit të kontrollit, mënyrën e kryerjes së tij dhe respektimin e sekretit profesional, e më pas, sipas rastit, të paraqiste edhe ankim kushtetues individual për rrjedhojë, kjo pjesë u shpall e papranueshme për mosshterim mjetesh, ndërsa ankimi sipas nenit 13, në këtë drejtim, u konsiderua dukshëm i pabazuar. Sa i përket kontrollit të banesës, kërkuesi parashtroi vetëm pretendime të përgjithshme pa argumentim konkret, ndaj kjo pjesë u vlerësua e pambështetur dhe u shpall dukshëm e pabazuar, ndërsa ankimi sipas nenit 13 u shpall i papranueshëm si i lidhur ngushtë me të.
3. Njohje e praktikës së huaj
Maksima – 1. Urdhri për prishjen e ndërtimeve pa leje përbën një akt administrativ me natyrë rreptësisht të detyrueshme për administratën publike. Kalimi i një kohe të gjatë nga momenti i kryerjes së ndërtimit të paligjshëm nuk krijon te kundërvajtësi asnjë pritshmëri të ligjshme për ruajtjen e objektit, pasi paligjshmëria është e vazhdueshme. 2. Për kualifikimin e një strukture si e përkohshme dhe që për rrjedhojë nuk kërkon leje ndërtimi, nuk është përcaktues kriteri strukturor, pra lloji i materialit apo lëvizshmëria e objektit, por kriteri funksional. Nëse vepra, pavarësisht materialit, është destinuar të përmbushë nevoja të vazhdueshme dhe të qëndrueshme në kohë, ajo kërkon pajisjen me leje ndërtimi.
Fjalë kyçe - ndërtime pa leje, urdhër prishjeje, zonë e mbrojtur , rrezik gjeomorfologjik, natyrë e përkohshme e ndërtimit.
Përmbledhje - Çështja në shqyrtim ka të bëjë me apelin e paraqitur nga znj. Annalisa Laforè kundër Komunës së Astit, nëpërmjet të cilit kërkohej anulimi i urdhrit të prishjes, të nxjerrë në vitin 2017 për disa ndërtime të paligjshme. Pala ankimuese, pas blerjes së një prone në vitin 2012 ku ekzistonin ndërtime të mëparshme pa leje, realizoi edhe vetë ndërhyrje të reja, duke përfshirë struktura parafabrikate, mure betoni, konteinerë dhe tenda. Ajo pretendoi se për këto ndërhyrje mjaftonin njoftimet e thjeshta administrative (SCIA/CILA) dhe që strukturat ishin të përkohshme dhe nuk kërkonin leje. Në aspektin procedural, Gjykata Administrative Rajonale (TAR) e Piemontes e kishte rrëzuar padinë e saj në vitin 2022. Në apelin drejtuar këshillit të shtetit, ankimuesja ngriti disa shkaqe, duke pretenduar se kalimi i kohës dhe mosveprimi i administratës kishin krijuar besim te ligjshmëria e objekteve, se veprat ishin modeste dhe të përkohshme, se urdhri i prishjes ishte i pavlefshëm pasi nuk specifikonte saktësisht zonën e ndërtimit dhe se sanksioni me gjobë ishte antikushtetues. Këshilli i Shtetit e rrëzoi apelin dhe konfirmoi ligjshmërinë e urdhrit të prishjes. Gjykata arsyetoi se urdhri i prishjes është një akt i detyrueshëm për administratën dhe mjafton përshkrimi i shkeljes ligjore për ta motivuar atë, ndërsa koha e kaluar nuk e legjitimon mungesën e lejes së ndërtimit. Lidhur me natyrën e objekteve, gjykata theksoi se strukturat si konteinerët apo tendat, pavarësisht materialeve të lehta, plotësonin nevoja të përhershme përdorimi, prandaj kërkonin leje ndërtimi. Për më tepër, duke qenë se zona paraqet rrezik të lartë përmbytjeje dhe ka ndalim absolut ndërtimi, ndërtimet nuk mund të legalizohen. Së fundmi, gjykata sqaroi se identifikimi i saktë i gjurmës së ndërtimit që do të prishej mund të bëhet në një akt të dytë administrativ, pas konstatimit të mosbindjes ndaj urdhrit të prishjes. Për pasojë, apeli u refuzua dhe ankimuesja u ngarkua me shpenzimet gjyqësore.
Maksima - Në procedurat e ekzekutimit të detyrueshëm për lirimin e pronës, afati ligjor dymujor që i lihet në dispozicion poseduesve të paligjshëm për lirim vullnetar nuk gjen zbatim nëse titulli ekzekutiv konstaton se hyrja në ambiente është realizuar nëpërmjet zaptimit të dhunshëm. Në këto raste, kërkesa drejtuar prefektit për dhënien e ndihmës së organeve publike konsiderohet e vlefshme që në momentin e depozitimit, pa qenë nevoja të pritet kalimi i afatit dymujor. Për rrjedhojë, heshtja administrative e mbajtur përtej afatit ligjor të shqyrtimit të kërkesës përbën refuzim të paligjshëm, dhe përgjegjësia e shtetit për shpërblimin e dëmit fillon nga data e formimit të këtij refuzimi në heshtje.
Fjalë kyçe - ekzekutim i detyrueshëm, ndihma e organeve publike, dëbim, zaptim i dhunshëm, përgjegjësia e shtetit.
Përmbledhje - Çështja trajton rekursin e paraqitur nga shoqëria "Bonnevie et Fils" kundër vendimit të Gjykatës Administrative të Cergy-Pontoise, lidhur me kërkesën për dëmshpërblim për mosveprimin e shtetit për ekzekutimin e një vendimi gjyqësor. Në fakt, rekursuesi dispononte një urdhër ekzekutiv të lëshuar nga gjykata në procedurë të përshpejtuar për dëbimin e poseduesve të paligjshëm nga prona e tij, vendim i cili konstatonte se zaptuesit kishin hyrë në pronë përmes veprimeve të dhunshme. Më 29 tetor 2020, shoqëria i kërkoi Prefektit ndihmën e organeve publike për ekzekutimin e dëbimit, por administrata nuk ktheu përgjigje, duke e refuzuar në heshtje kërkesën e subjektit. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e kishte rrëzuar pjesërisht kërkesën për dëmshpërblim, duke arsyetuar se kërkesa drejtuar prefektit ishte e parakohshme pasi nuk ishte respektuar afati dymujor i pritjes që ligji parashikon zakonisht për lirimin e banesave. Këshilli i Shtetit (Conseil d'État) pranoi rekursin dhe prishi vendimin e gjykatës më të ulët për shkak të zbatimit të gabuar të ligjit. KSHF arsyetoi se, bazuar në nenin L. 412-1 të Kodit të Procedurave Civile, afati dymujor i pritjes përjashtohet shprehimisht kur uzurpimi i pronës është bërë me forcë. Për rrjedhojë, kërkesa e pronarit drejtuar prefektit ishte e rregullt që në momentin e parë dhe prefekti kishte detyrimin ta shqyrtonte. Këshilli konkludoi se përgjegjësia e shtetit për mosdhënien e ndihmës fillonte nga momenti kur u kristalizua refuzimi në heshtje (dy muaj pas kërkesës fillestare). Çështja u kthye për rishqyrtim për të përllogaritur dëmin e plotë sipas këtij interpretimi.
Maksimat – 1. Ndryshimi i destinacionit të përdorimit të një pasurie të paluajtshme ndërmjet kategorive funksionalisht autonome dhe johomogjene (konkretisht kalimi nga përdorim bujqësor/rural në rezidencial) sjell pashmangshmërisht një ndryshim të ngarkesës urbanistike. Për rrjedhojë, ky transformim kërkon domosdoshmërisht pajisjen me Leje Ndërtimi dhe nuk mund të realizohet përmes një Njoftimi të Certifikuar për Fillimin e Aktivitetit (SCIA), pavarësisht nëse kryhen ose jo punime fizike ndërtimore. 2. Urdhri për prishjen e punimeve abuzive (kthimin në gjendjen e mëparshme) në rastet e ndryshimit të paligjshëm të destinacionit zbatohet drejtpërdrejt ndaj vetë ndryshimit funksional dhe punimeve të brendshme që i shërbejnë atij. Konvertimi i masës së prishjes në sanksion me gjobëështë i zbatueshëm vetëm në rastet kur provohet se heqja e pjesës abuzive do të cënonte qëndrueshmërinë statike të ndërtesës së ligjshme. Në rastet e ndryshimit të thjeshtë të përdorimit, ky rrezik nuk ekziston, ndaj sanksioni i vetëm i zbatueshëm është rehabilitimi i vendeve.
Fjalë kyçe - ndryshim destinacioni, leje ndërtimi, ngarkesë urbanistike, sanksion prishjeje, legalizim.
Përmbledhje - Këshilli i Shtetit (Consiglio di Stato) shqyrtoi apelin e znj. Ellida Carmela Peluso kundër Bashkisë së Bruscianos (Bashkia), lidhur me ligjshmërinë e anulimit të një Njoftimi të Certifikuar për Fillimin e Aktivitetit dhe urdhrin e prishjes së punimeve. Apeluesi kishte paraqitur një Njoftim të Certifikuar për Fillimin e Aktivitetit në vitin 2020 për të ndryshuar destinacionin e një prone nga bujqësore në rezidenciale. Bashkia e anuloi këtë procedurë, duke argumentuar se që në vitin 2007 ishte konstatuar se në pronë ishin kryer punime dhe ishte lëshuar një urdhër prishjeje që nuk ishte ekzekutuar kurrë. Gjykata Administrative Rajonale (TAR) kishte rrëzuar padinë në shkallë të parë. Në apel, pala kërkoi shtyrjen e gjyqit pasi kishte paraqitur një kërkesë të re për leje ndërtimi dhe legalizimi në vitin 2025. Këshilli i Shtetit refuzoi shtyrjen, duke arsyetuar se vendimi mbi apelin është parakusht për shqyrtimin e kërkesës së re për legalizim. Këshilli i Shtetit Italian konfirmoi se kalimi nga kategoria rurale në atë rezidenciale përbën një ndryshim thelbësor që rrit ngarkesën urbanistike, çka e bën të detyrueshme marrjen e një Leje ndërtimi dhe jo thjesht një Njoftim të Certifikuar për Fillimin e Aktivitetit. Gjithashtu, KSHI rrëzoi pretendimin për zëvendësimin e dënimit me prishje me dënimin me gjobë, duke argumentuar se kthimi i pronës në destinacionin fillestar bujqësor dhe heqja e punimeve të brendshme nuk rrezikonte qëndrueshmërinë e ndërtesës. Për rrjedhojë, apeli u rrëzua, duke i hapur rrugë Bashkisë të vendosë mbi kërkesën e re për legalizim bazuar në këtë vendim përfundimtar.
Maksima - 1. Në procedurat e ekzekutimit të një “Urdhër arresti europian” (UAE) me natyrë procedurale, gjykata e shtetit të kërkuar nuk ka kompetencë të vlerësojë themelin e akuzës apo ekzistencën e indicieve të rëndësishme për përcaktimin e fajësisë, pasi ky vlerësim i takon ekskluzivisht autoritetit gjyqësor të shtetit lëshues. Për verifikimin e kushtit të dënimit minimal, gjykata duhet t'i referohet vetëm maksimumit të dënimit të parashikuar nga ligji (dënimit ediktal) dhe jo minimumit të tij. 2. Lidhja e qëndrueshme me territorin (shtetësia apo vendqëndrimi) nuk e ndalon dorëzimin për efekt gjykimi. Garancia e risocializimit realizohet nëpërmjet kushtëzimit të dorëzimit me detyrimin që, pas përfundimit të gjykimit, personi të kthehet në shtetin e tij për të vuajtur dënimin.
Fjalë kyçe - urdhër arresti europian (uae), pastrim parash, organizatë kriminale, dorëzim për qëllime procedurale, maksimumi i dënimit, lidhje e qëndrueshme me territorin.
Përmbledhje - Çështja në shqyrtim ka të bëjë me rekursin e paraqitur nga shtetasja italiane M.S. kundër vendimit të Gjykatës së Apelit të Bolonjës, e cila kishte miratuar dorëzimin e saj tek autoritetet franceze. Kërkesa bazohej në një “Urdhër arresti europian” (UAE) të lëshuar nga Prokuroria e Marsejës për veprat penale të pastrimit të parave dhe pjesëmarrjes në organizatë kriminale, vepra të cilat parashikojnë një dënim maksimal prej 10 vitesh burgim. Rekursuesja kundërshtoi vendimin duke pretenduar pavlefshmërinë e urdhrit për shkak të mungesës së specifikimit të dënimit minimal, mungesës së indicieve të rëndësishme për përcaktimin e fajësisë dhe mosmarrjes parasysh të shtetësisë së saj italiane e lidhjeve familjare në Itali, të cilat sipas saj duhet të pengonin dorëzimin. Gjithashtu, ajo pretendoi ekzistencën e një procedimi penal paralel në Itali për të njëjtat fakte. Gjykata e Kasacionit (Seksioni VI Penal) e rrëzoi rekursin dhe konfirmoi dorëzimin, duke u bazuar në ndryshimet legjislative të vitit 2021 (Ligji nr. 10/2021). Gjykata arsyetoi se në kuadrin aktual ligjor, autoriteti gjyqësor italian nuk ka më kompetencë të kontrollojë "indiciet e rëndësishme për përcaktimin e fajësisë", pasi ky është atribut sovran i shtetit emetues. Lidhur me dënimin, gjykata sqaroi se mjafton që maksimumi i dënimit të parashikuar të jetë mbi pragun e 12 muajve, duke e bërë të parëndësishëm mosdeklarimin e minimumit. Për sa i përket lidhjes së qëndrueshme me Italinë (shtetësia dhe vendqëndrimi), gjykata theksoi dallimin mes UAE ekzekutiv dhe atij procedural. Në rastin e UAE procedural (për t'u gjykuar), lidhja me territorin nuk pengon dorëzimin, por legjitimon gjykatën të vendosë kushtin që personi të kthehet në Itali për vuajtjen e dënimit në rast dënimi, kusht i cili u respektua nga gjykata e apelit. Së fundmi, u hodh poshtë pretendimi për gjyqvarësi, pasi u verifikua se veprimet e prokurorisë së Piacenzas ishin thjesht ekzekutim i letërporosive franceze (sekuestro mjetesh) dhe jo një hetim autonom për të njëjtat fakte.
Maksima - Kalimi nga procedura e administrimit të jashtëzakonshëm (me qëllim konservues) në atë të falimentimit (me qëllim likuidues) sjell ndryshimin e organeve drejtuese dhe humbjen e zotësisë procedurale. Për rrjedhojë, zbatohet neni 43 i Ligjit të Falimentimit për ndërprerjen automatike të gjykimeve në vazhdim, duke i dhënë administratorit të ri kohë për të vlerësuar interesin e kreditorëve.
Fjalë kyçe - falimentim, administrim i jashtëzakonshëm, administratori i falimentimit, paaftësi paguese.
Përmbledhje - Çështja trajton një padi revokimi ne kuadrin e ligjit të falimentimit të ngritur fillimisht nga organi i administrimit të jashtëzakonshëm të shoqërisë "Servizi Globali s.r.l." kundër "Trenitalia s.p.a." dhe "Credit Agricole". Gjatë gjykimit në shkallë të parë, procedura e administrimit u shndërrua në falimentim. Gjykata e Shkallës së Parë (Bari) vendosi pushimin e gjykimit me arsyetimin se administratori i ri nuk e kishte rinisur procesin brenda afatit ligjor pas ndërprerjes automatike. Gjykata e Apelit e la në fuqi këtë vendim, duke argumentuar se afati fillonte nga data e shpalljes së falimentimit. Gjykata e Kasacionit (seksioni I civil), me vendimin nr. 31968/2025, analizoi dy motivet e rekursit dhe konstatoi se rekursuesi pretendoi se procesi nuk duhej të ishte ndërprerë automatikisht, duke kërkuar aplikimin me analogji të nenit 34 të D.Lgs 270/1999 (vazhdimësi automatike). Kasacioni e rrëzoi këtë pretendim, duke sqaruar se shndërrimi në falimentim ndryshon thelbësisht qëllimin e procedurës dhe kërkon ndërprerjen e gjykimit për t'i dhënë administratorit mundësinë e vlerësimit strategjik. Në lidhje më pretendimin e dytë rekursuesi kundërshtoi mënyrën e llogaritjes së afatit për rinisjen e gjykimit. Kasacioni e gjeti të bazuar këtë pretendim. Duke iu referuar seksioneve të bashkuara (vendimi 12154/2021), gjykata theksoi se megjithëse ndërprerja ishte automatike, afati për rinisje (për të shmangur pushimin e çështjes) fillonte vetëm kur palët marrin dijeni ligjërisht për deklarimin gjyqësor të ndërprerjes, dhe jo thjesht nga data e ngjarjes (falimentimit). Gjykata e Kasacionit prishi vendimin e apelit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim, duke udhëzuar Gjykatën e Apelit të verifikojë momentin e saktë të marrjes dijeni për llogaritjen e afatit të rinisjes.
4. Pasqyrimi i aktiviteteve të Gjykatës së lartë
Në datën 16 shkurt 2026, Gjykata e Lartë dhe United Nations Development Programme (UNDP) nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi (MoU), që synon modernizimin e sistemit gjyqësor përmes zhvillimit dhe implementimit të një sistemi të asistuar nga inteligjenca artificiale për anonimizimin e vendimeve gjyqësore. Ky bashkëpunim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të transparencës dhe aksesit publik në jurisprudencë, duke garantuar njëkohësisht mbrojtje të fortë të të dhënave personale dhe të drejtave themelore të qytetarëve. Sistemi i ri do të mundësojë redaktimin automatik të të dhënave sensitive në vendimet gjyqësore, duke reduktuar rreziqet që lidhen me ekspozimin e informacionit personal, veçanërisht për kategori vulnerabël si gratë, të miturit, të mbijetuarit e dhunës me bazë gjinore dhe komunitetet e margjinalizuara. Gjykata e Lartë do të kontribuojë me ekspertizën e saj juridike në çdo fazë të projektit, nga konceptimi deri në zbatimin praktik, duke ushtruar rol drejtues në ndërtimin e standardeve të reja për përdorimin etik dhe të përgjegjshëm të teknologjisë në drejtësi. Projekti synon krijimin e një modeli funksional (proof of concept), i cili mund të shtrihet më tej në të gjithë sistemin gjyqësor. I financuar nga UNDP, projekti parashikohet të zbatohet për një periudhë njëvjeçare. Nëpërmjet këtij bashkëpunimi, Gjykata e Lartë dhe UNDP rikonfirmojnë angazhimin e tyre për përdorimin etik të teknologjisë, në funksion të rritjes së llogaridhënies, mbrojtjes së privatësisë dhe garantimit të një aksesi më të barabartë në drejtësi. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/gjykata-e-larte-dhe-undp-nenshkruajne-memorandum-mirekuptimi
Në datën 16 shkurt 2026, Kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, zhvilloi një takim akademik me studentët e Fakultetit të Drejtësisë të Universitetit të Tiranës, në vijim të dialogut të vazhdueshëm ndërmjet institucioneve të drejtësisë dhe komunitetit universitar. Gjatë takimit u mbajt referimi me temë: “Paraburgimi si ‘zgjedhja e parë”: rikthimi te standardi kushtetues dhe konventor i masave të sigurimit”, si një reflektim parimor mbi individualizimin, proporcionalitetin dhe alternativat ndaj paraburgimit, në dritën e jurisprudencës së Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut për Shqipërinë. Në bashkëbisedimin me studentët u trajtuan standardet kushtetuese dhe konventore në zbatimin e masave të sigurimit personal, me theks në arsyetimin e individualizuar, proporcionalitetin dhe vlerësimin konkret të çdo rasti. Studentët drejtuan pyetje të ndryshme mbi çështje të drejtësisë dhe funksionimin e sistemit gjyqësor, ndaj të cilave z. Sadushi dha përgjigje dhe sqarime në frymë institucionale dhe akademike, duke nxitur një reflektim profesional mbi garantimin e të drejtave dhe lirive themelore dhe rolin e gjyqtarit në respektimin e standardeve kushtetuese dhe ndërkombëtare.
Në datën 23 shkurt 2026, në kuadër të nismës “Dita e Hapur në Gjykatë”, një traditë që synon të afrojë studentët me sistemin e drejtësisë, Gjykata e Lartë mirëpriti sot studentët e Fakultetit të Drejtësisë nga Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë. Vizita u zhvillua në kuadër të njohurive dhe leksioneve mbi të Drejtën Publike, si pjesë e përpjekjeve për të lidhur teorinë me praktikën dhe për t’u ofruar studentëve një përvojë konkrete mbi funksionimin e sistemit gjyqësor. Studentët u pritën nga magjistrati Renis Sheshi dhe specialistja e Qendrës së Dokumentacionit, Edis Mustafa, të cilët ndanë me ta aspekte të rëndësishme të veprimtarisë së Gjykatës, organizimit të brendshëm dhe rolit të saj në garantimin e interpretimit dhe zbatimit të njëtrajtshëm të ligjit. Takimi u shoqërua me diskutime të hapura dhe pyetje nga studentët, duke e kthyer këtë vizitë në një moment të vlefshëm reflektimi dhe frymëzimi për të ardhmen e tyre profesionale. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/opendaygjykata/dita-e-hapur-ne-gjykate---studentet-e-universitetit-mesdhetar-ne-gjykaten-e-larte
4. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
5. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
6. Formati i rekursit në Gjykatën e Lartë
Gjykata e Lartë këshillon përdorimin e formatit të miratuar të rekursit, që gjendet në linkun: https://gjykata-media.s3.eu-central-1.amazonaës.com/format_rekursi_5207_1_3d
7. Informacion mbi zgjidhjen e çështjeve gjyqësore
Gjykata e Lartë këshillon aksesimin e rubrikës njoftime për publikun, për t`u njohur me vendimmarrjet e përditshme të trupave gjyqësore të çdo Kolegji të Gjykatës së Lartë në linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/publiku
8. Vizitat në Gjykatën e Lartë (Gjykata e Hapur/Open court)
Gjykata e Lartë mundëson pjesëmarrjen e çdo të interesuari (qytetar, studiues, praktikant i së drejtës, student apo nxënës shkolle) në seanca gjyqësore apo që dëshiron të vizitojë institucionin, duke afruar veprimtarinë e saj të përditshme me publikun. Ky akses mundësohet përmes aplikimit të thjeshtë elektronik, duke plotësuar modulet (emër, mbiemër, email dhe përmbajtjen e mesazhit/arsyet e vizitës). Aplikoni duke vizituar linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/akrediti
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: info@gjykataelarte.gov.al
Adresa postare: Rruga: "Ibrahim Rugova", 1001, Tiranë, Shqipëri.