Gjykata e Lartë1. Jurisprudencë e Gjykatës së Lartë
Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë
Maksima – Kërkesat e të dënuarve për leje shpërblyese, të paraqitura gjatë fazës së ekzekutimit të vendimit penal, i nënshtrohen juridiksionit penal dhe jo atij administrativ, megjithëse burojnë nga vendimmarrja e administratës së burgjeve dhe ligji parashikon paraprakisht rrugë administrative ankimi.
Fjalë kyçe – leje shpërblyese, ekzekutim i vendimit penal, juridiksion penal, kompetencë lëndore, administrata e burgjeve.
Përmbledhje – Në këtë çështje rezulton se paditësi, person i dënuar me vendim penal të formës së prerë, ka kundërshtuar refuzimin e administratës së IEVP për përfitimin e lejes shpërblyese, duke kërkuar zbatimin e nenit 72 të ligjit nr. 81/2020, si edhe përcaktimin e dinamikës së vuajtjes së dënimit për periudhën gjatë së cilës kjo leje pretendohej se ishte pezulluar. Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Berat shpalli moskompetencën lëndore dhe i dërgoi aktet Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Lushnjë, duke vlerësuar se objekti i shqyrtimit lidhej me kundërshtimin e një akti administrativ individual të nxjerrë nga administrata e burgjeve. Nga ana tjetër, gjykata administrative ka çmuar se mosmarrëveshja lidhej me fazën e ekzekutimit të vendimit penal dhe ka paraqitur mosmarrëveshjen e kompetencës në Gjykatën e Lartë. KAGJL vlerësoi se megjithëse në dukje kundërshtohet një vendimmarrje administrative e organit të burgjeve dhe ligji nr. 81/2020 parashikon edhe rrugë administrative ankimi, natyra e posaçme e çështjes lidhet me fazën e ekzekutimit të dënimit penal. Duke u mbështetur në qëndrimin njësues të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë, të datës 03.04.2025, sipas të cilit kërkesat e palëve gjatë fazës së ekzekutimit të vendimit penal i takojnë juridiksionit penal, Kolegji arriti në përfundimin se kompetente për shqyrtimin e kësaj çështjeje është Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Berat, si gjykata kompetente për çështjet penale në këtë fazë.
Maksima - Në paditë e ngritura nga prefekti përpara hyrjes në fuqi të ligjit nr. 20/2020, me objekt shfuqizimin e AMTP-ve, ASHK, si pasardhëse ligjore, gëzon legjitimim aktiv material për vijimin e gjykimit vetëm kur shkaku ligjor i padisë përputhet me kriteret e parashikuara në nenin 7, pika 1, të këtij ligji. Kur padia mbështetet vetëm në pretendimin për tejkalim të normës për frymë në ndarjen e tokës bujqësore, mungon shkaku ligjor në substancë, ndaj mungon edhe legjitimimi aktiv material dhe padia duhet të rrëzohet.
Fjalë kyçe - AMTP, legjitimimi aktiv material, shkaku ligjor i padisë, përfitimi mbi normë, norma për frymë, tokë bujqësore, mungesa e shkakut ligjor në substancë, rrëzim i padisë.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, fillimisht Prefekti i Qarkut Tiranë dhe më pas Agjencia Shtetërore e Kadastrës, si pasardhëse procedurale, ka kërkuar shfuqizimin e pjesshëm të një akti të marrjes së tokës në pronësi, me pretendimin se familja bujqësore përfituese kishte marrë tokë mbi normën për frymë të lejuar nga legjislacioni për ndarjen e tokës bujqësore. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë e kishte pranuar padinë, ndërsa Gjykata Administrative e Apelit e kishte pranuar pjesërisht, duke zvogëluar sipërfaqen që duhej kthyer në pronësi shtet. KAGJL vlerësoi se çështja duhej zgjidhur në dritën e dispozitave kalimtare të ligjit nr. 20/2020, pasi padia ishte ngritur përpara hyrjes në fuqi të këtij ligji dhe vijonte të ishte në shqyrtim. Duke iu referuar nenit 68 të këtij ligji dhe vendimit njësues nr. 00-2025-4083 (79), datë 18.02.2025 të mbajtur nga vetë Kolegji, u arrit në përfundimin se ASHK mund të vijojë gjykimin vetëm nëse shkaku ligjor i padisë përputhet me rastet e parashikuara në nenin 7, pika 1, të ligjit nr. 20/2020. Në rastin konkret, shkaku i padisë lidhej vetëm me pretendimin për tejkalimin e normës për frymë në ndarjen e tokës bujqësore, rrethanë që nuk përfshihet në kriteret materiale të kësaj dispozite. Për këtë arsye, Kolegji çmoi se mungonte shkaku ligjor në substancë për ushtrimin e padisë dhe se organi publik nuk gëzonte më legjitimim aktiv material për vijimin e procesit. Për këto arsye, Kolegji ndryshoi vendimet e gjykatave më të ulëta dhe vendosi rrëzimin e padisë.
Maksima – Kamatëvonesat që rrjedhin nga mosekzekutimi në kohë i një gjobe administrative përbëjnë element aksesor të detyrimit kryesor dhe, kur kërkohen nga kreditori, duhet të përfshihen në procedurën e lëshimit të urdhrit të ekzekutimit, duke u verifikuar nga gjykata për sa i takon fillimit të vonesës, përqindjes, metodologjisë së llogaritjes dhe periudhës së përfitimit.
Fjalë kyçe - kamatëvonesa, gjobë administrative, detyrim aksesor, urdhër ekzekutimi, metodologjia e llogaritjes, periudha e përfitimit, barrë prove.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala kërkuese ka kërkuar lëshimin e urdhrit të ekzekutimit për një vendim administrativ me gjobë, si edhe për kamatëvonesat e krijuara si pasojë e mosekzekutimit vullnetar, në afat, të kësaj mase administrative. Gjykatat më të ulëta pranuan lëshimin e urdhrit të ekzekutimit vetëm për gjobën, por refuzuan përfshirjen e kamatëvonesave. KAGJL vlerësoi se ky qëndrim bazohej në interpretim të gabuar të ligjit, duke arsyetuar se kamatëvonesat e parashikuara nga neni 30 i ligjit nr. 10279/2010 nuk janë një kërkim i pavarur nga detyrimi kryesor, por një element aksesor i lidhur ngushtë me të, i cili lind automatikisht nga mosekzekutimi në kohë i sanksionit administrativ. Kolegji theksoi se, në rast se pranohet kërkesa për lëshimin e urdhrit të ekzekutimit për titullin ekzekutiv, gjykata duhet të shqyrtojë edhe kërkimin për kamatëvonesat, duke përcaktuar elementet e nevojshme për sigurinë, saktësinë dhe qartësinë e detyrimit, si koha e fillimit të vonesës, përqindja, metodologjia e llogaritjes dhe periudha deri kur përfitohen këto kamata. Në këtë kuadër, barrën e provës për këto elemente e ka pala kërkuese, ndërsa gjykata ka detyrimin t’i verifikojë ato dhe të mos ia lërë këtë vlerësim vetë kreditorit apo përmbaruesit. Për këtë arsye, Kolegji prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim me tjetër trup gjykues.
Maksima - Në rastet e shpronësimit de facto, kur prona private merret për interes publik përtej sipërfaqes së shpronësuar formalisht, pronari ka të drejtë të kërkojë në gjykatë një shpërblim të drejtë, real dhe në përputhje me vlerën e tregut të pronës së marrë. Kompensimi i përllogaritur sipas çmimeve referuese të përcaktuara me akte nënligjore nuk e përmbush këtë standard kur krijon disproporcionalitet të theksuar me vlerën reale të pronës.
Fjalë kyçe - shpronësim de facto, shpërblim i drejtë, vlera e tregut, kompensim real dhe proporcional, cenim i së drejtës së pronësisë, interes publik, vlerë referuese e pronës.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse ka kërkuar shpërblimin e vlerës së plotë të pasurisë së paluajtshme, duke pretenduar se, ndonëse me VKM përkatëse ishte shpronësuar vetëm një pjesë e sipërfaqes, në fakt pasuria e tij ishte zënë pothuajse tërësisht nga ndërtimi i segmentit rrugor dhe pjesa e mbetur ishte nxjerrë jashtë përdorimit. Gjykatat e faktit kanë pranuar se në rastin konkret ndodhemi përpara një shpronësimi de facto, por janë ndarë në lidhje me masën e shpërblimit, pasi gjykata e shkallës së parë e ka vlerësuar dëmin sipas vlerës së tregut, ndërsa gjykata e apelit sipas çmimeve referuese të përcaktuara me VKM nr. 1620/2008. KAGJL vlerësoi se, në rastet kur prona private është marrë realisht nga shteti për interes publik dhe subjekti i shpronësuar nuk ka marrë vlerën e pronës për të gjithë sipërfaqen e zënë nga vepra publike, ai ka të drejtë t’i drejtohet gjykatës për të kërkuar shpërblimin e vlerës së pronës së marrë. Në arsyetimin e tij, Kolegji theksoi se shpërblimi i drejtë, në kuptim të nenit 41 të Kushtetutës, duhet të jetë real dhe në përputhje me kushtet e tregut për pasurinë që shpronësohet. Për këtë arsye, Kolegji çmoi se përllogaritja e bërë nga gjykata e apelit mbi bazën e VKM nr. 1620/2008 nuk përfaqësonte konceptin e shpërblimit të drejtë, për sa kohë ekzistonte një disproporcionalitet i theksuar midis vlerës së tregut të pasurisë dhe vlerës së përcaktuar sipas kësaj VKM. Në këto kushte, Kolegji arriti në përfundimin se Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Durrës kishte zbatuar drejt standardin e shpërblimit të drejtë dhe, për këtë arsye, prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit duke lënë në fuqi vendimin e parë.
Maksima - Në rastet e diskriminimit në marrëdhëniet e punës, rikthimi në punë përbën një nga masat efektive përmes së cilës rivendoset gjendja e ligjshmërisë dhe garantohet mbrojtja efektive nga diskriminimi, në ushtrim të kompetencave të Komisionerit për Mbrojtjen nga Diskriminimi sipas ligjit nr. 10221/2010.
Fjalë kyçe - mbrojtje nga diskriminimi, marrëdhënie pune, Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi, masa efektive, rregullim i pasojave të diskriminimit, gjendje shëndetësore, pavlefshmëri absolute e aktit administrativ, tejkalim i kompetencave.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, në cilësinë e punëdhënësit, ka kërkuar konstatimin e pavlefshmërisë absolute të vendimit nr. 7, datë 18.01.2016 të Komisionerit për Mbrojtjen nga Diskriminimi, të nxjerrë pas ankesës së një punonjësi, i cili kishte pretenduar diskriminimin për shkak të gjendjes shëndetësore. Nga rrethanat e pranuara nga gjykatat e faktit rezulton se ankuesi, pasi ishte diagnostikuar me kancer të zorrës së trashë, kishte kërkuar lëvizje në një pozicion pune më të përshtatshëm për gjendjen e tij shëndetësore, por më pas ishte emëruar në një detyrë më të ulët se pozicioni i mëparshëm dhe, pas kërkesës për riemërim, punëdhënësi i kishte ndërprerë marrëdhëniet e punës. Në vijim, Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi konstatoi diskriminim për shkak të gjendjes shëndetësore dhe urdhëroi marrjen e masave të menjëhershme për rikthimin e tij në punë, në një pozicion në përputhje me nivelin arsimor dhe gjendjen shëndetësore. Gjykatat e faktit e pranuan pjesërisht padinë, duke vlerësuar se vetëm pika 2 e vendimit të Komisionerit, që lidhej me rikthimin në punë, ishte absolutisht e pavlefshme, pasi ishte nxjerrë në tejkalim të kompetencave të këtij organi. Në këtë vendim, KAGJL arriti në përfundimin se gjykatat e faktit kishin keqinterpretuar ligjin nr. 10221/2010 “Për mbrojtjen nga diskriminimi”, duke iu referuar gabimisht rregullimeve të KPu dhe praktikës gjyqësore të dalë në zbatim të tij. Kolegji vlerësoi se ligji nr. 10221/2010, si ligj i posaçëm, gjen zbatim të pavarur në rastet e diskriminimit në marrëdhëniet e punës dhe se Komisionerit i është njohur kompetenca për të marrë masa efektive për ndreqjen e shkeljeve ligjore dhe rregullimin e pasojave të diskriminimit, përfshirë kthimin në gjendjen e mëparshme. Në këtë kuptim, Kolegji çmoi se rikthimi në detyrë, në rastet e diskriminimit në marrëdhëniet e punës, përbën një nga masat përmes së cilës rivendoset gjendja e ligjshmërisë dhe garantohet efektivisht mbrojtja nga diskriminimi. Për rrjedhojë, Kolegji ndryshoi vendimet e gjykatave të faktit për pjesën ku ishte pranuar padia, duke rrëzuar kërkimin për konstatimin e pavlefshmërisë absolute të pikës 2 të vendimit të Komisionerit për Mbrojtjen nga Diskriminimi, ndërsa për pjesën tjetër la në fuqi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit.
Maksima - Në çështjet administrative që lidhen me njohjen e periudhave të punësimit në ish-ndërmarrjet shtetërore për efekt pensioni, vlerësimi i provave dhe shpërndarja e barrës së provës duhet të orientohet nga natyra social-ekonomike e së drejtës për pension dhe nga qëllimi i ligjit nr. 7/2025 për thjeshtimin e procedurave të njohjes së këtyre periudhave.
Fjalë kyçe - pension pleqërie, periudhë sigurimi, ish-ndërmarrje shtetërore, barra e provës, e drejta për sigurime shoqërore
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse ka kundërshtuar aktet e organeve të sigurimeve shoqërore, me të cilat nuk i ishte njohur si periudhë sigurimi koha e punësimit nga data 01.01.1990 deri më 15.11.1991 në një ish-ndërmarrje shtetërore, me pasojë ndikimin në masën e pensionit të pleqërisë. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë ka rrëzuar padinë, duke vlerësuar se periudha e pretenduar nuk provohej në mënyrë të plotë, pasi libreza e punës paraqiste mangësi dhe kjo periudhë nuk rezultonte e provuar as nëpërmjet akteve të tjera shkresore. Gjykata Administrative e Apelit ka lënë në fuqi këtë vendimmarrje. Në këtë vendim, KAGJL ka vlerësuar se mosmarrëveshja lidhet me njohjen e plotë të vjetërsisë në punë në ish-ndërmarrjet shtetërore, me efekt thelbësor në masën e përfitimit nga skema e sigurimeve shoqërore, konkretisht pensionit të pleqërisë. Kolegji ka theksuar se e drejta për sigurime shoqërore është e drejtë themelore me karakter social-ekonomik dhe se, në këto lloj gjykimesh, organet publike kanë detyrimin të krijojnë të gjitha mundësitë për gëzimin e plotë të kësaj të drejte, pa e rënduar në mënyrë të paarsyeshme barrën e provës mbi palën paditëse. Në vijim, Kolegji ka sjellë në vëmendje hyrjen në fuqi të ligjit nr. 7/2025 duke vlerësuar se ky ligj ka për qëllim thjeshtimin e hetimit administrativ dhe shmangien e procedurave të panevojshme e të zgjatura gjyqësore për vërtetimin e këtyre periudhave të punësimit. Duke qenë se zgjidhja e çështjes kërkonte rivlerësimin e provave dhe të fakteve në zbatim të këtij ligji, Kolegji Administrativ ka vendosur prishjen e vendimit të Gjykatës Administrative të Apelit dhe dërgimin e çështjes për rigjykim në këtë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Kandidatët për këshilltarë ligjorë të diplomuar në Shkollën e Magjistraturës kanë pritshmëri legjitime për t’u trajtuar financiarisht nga data e diplomimit deri në fillimin e ushtrimit të funksionit, ndërsa barazimi i pagës me “pagën bruto fillestare” të gjyqtarit të shkallës së parë nuk nënkupton barazim të statusit juridik me magjistratin.
Fjalë kyçe - këshilltarë ligjorë në Gjykatën e Lartë, status i magjistratit, nëpunës civil gjyqësor, paga bruto fillestare, Këshilli i Lartë Gjyqësor, e drejta për punë
Përmbledhje- Në këtë çështje rezulton se paditësit, të diplomuar në profilin “Këshilltar Ligjor” pranë Shkollës së Magjistraturës, kanë kërkuar detyrimin e Këshillit të Lartë Gjyqësor që t’i trajtojë financiarisht me pagën bruto fillestare të magjistratit për periudhën nga data e diplomimit deri në fillimin e ushtrimit të funksionit si këshilltarë ligjorë pranë Gjykatës së Lartë. Në këtë vendim, KAGJL vlerësoi se, megjithëse para emërimit të këshilltarëve ligjorë nuk ekziston një normë juridike që të parashikojë shprehimisht detyrimin e KLGJ për trajtimin financiar të të diplomuarve ende të paemëruar, këta të fundit kanë pritshmëri legjitime për t’u punësuar dhe trajtuar financiarisht gjatë kësaj periudhe, pasi vendet e punës planifikohen dhe shpallen paraprakisht. Kolegji theksoi se ushtrimi i kompetencave të KLGJ nuk mund të shkojë deri në mohimin e së drejtës së pagës gjatë periudhës së pritjes, pasi kandidatët nuk mund të zënë punë tjetër dhe kanë të drejtë të sigurojnë mjetet e jetesës. Kolegji sqaroi gjithashtu se barazimi i pagës me atë të gjyqtarit të shkallës së parë nuk nënkupton barazim të statusit juridik, sepse statusi përcaktohet nga ligji dhe funksioni, jo nga niveli i pagës. Në përfundim, Kolegji vendosi lënien në fuqi të vendimit të Gjykatës Administrative të Apelit, por me tjetër arsyetim, duke sqaruar se paditësit kanë statusin e nëpunësve civilë gjyqësorë në pozicionin e këshilltarëve ligjorë pranë Gjykatës së Lartë dhe jo status të ngjashëm me atë të magjistratëve.
VIII. Vendimi nr. 00-2025-3641 (390) datë 23.10.2025 i Kolegjit Administrativ
Maksima: Kur procedimi disiplinor për dhënien e masës “përjashtim nga Policia e Shtetit” është nisur kryesisht nga organi publik, barra e provës i takon këtij të fundit për të provuar faktet që bazojnë përgjegjësinë e punonjësit dhe për të argumentuar dhënien e masës më të rëndë disiplinore.
Fjalë kyçe - përjashtim nga policia, procedim disiplinor i nisur kryesisht, barra e provës e organit publik, përgjegjësi disiplinore, masa më e rëndë disiplinore, ushtrimi i diskrecionit administrativ
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se pala paditëse, punonjës i Policisë së Shtetit, ka kundërshtuar urdhrin për dhënien e masës disiplinore “përjashtim nga policia”, të marrë ndaj tij në vijim të një procedimi disiplinor të nisur për mospërmbushje të detyrave funksionale në lidhje me konstatimin e bimëve narkotike në zonën ku ai ushtronte detyrën. Nga rrethanat e çështjes rezulton se procedimi penal i nisur ndaj tij ishte pushuar, me arsyetimin se nuk provohej se ai ishte vënë në dijeni për ekzistencën e këtyre bimëve narkotike. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e kishte pranuar pjesërisht padinë, duke vlerësuar se organi publik nuk kishte provuar se pala paditëse kishte kryer shkelje me faj të detyrimeve ligjore dhe se urdhri i përjashtimit ishte nxjerrë në kundërshtim me ligjin, ndërsa kishte rrëzuar kërkimin për rikthim në punë dhe kërkimet e tjera, duke akorduar dëmshpërblim me 12 paga mujore. Gjykata Administrative e Apelit e ndryshoi këtë vendim dhe rrëzoi padinë, duke arsyetuar se urdhri i përjashtimit dhe vendimi i komisionit të apelimit ishin të bazuara në ligj, se nuk kishin elemente të pavlefshmërisë relative dhe se mospërmbushja e detyrave funksionale nga pala paditëse përbënte shkelje të rëndë disiplinore. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se përsa kohë procedimi disiplinor ishte nisur kryesisht nga organi publik, barra e provës në gjykim i takonte këtij organi, i cili duhej të provonte dhe të argumentonte jo vetëm përse pala paditëse duhej të mbante përgjegjësi disiplinore në raport me detyrën konkrete që ushtronte në kohën e ngjarjes, por edhe përse ndaj saj ishte zgjedhur masa më e rëndë disiplinore, mbi bazën e rrethanave konkrete dhe të hipotezës ligjore përkatëse. Kolegji çmoi se Gjykata Administrative e Apelit nuk kishte ushtruar kontrollin gjyqësor që i takonte mbi diskrecionin e organit publik për dhënien e masës më të rëndë disiplinore dhe nuk kishte arsyetuar në këtë drejtim, mangësi që u vlerësuan thelbësore dhe me ndikim në dhënien e drejtësisë. Për këtë arsye, Kolegji vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës Administrative të Apelit dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në atë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë
Maksima – Pas ndryshimeve kushtetuese të vitit 2016 dhe ndryshimeve të Kodit të Procedurës Penale me ligjin nr. 35/2017, e drejta për të ushtruar ankim i përket vetëm prokurorit të çështjes, përveç rasteve kur ai është zëvendësuar sipas ligjit, ndërsa e drejta për heqjen dorë nga ankimi sipas nenit 418 të KPP, i takon vetëm subjektit që e ka ushtruar këtë të drejtë.
Fjalë kyçe – legjitimimi për të ushtruar ankim, drejtuesi i prokurorisë, prokurori i çështjes, heqja dorë nga ankimi, subjekti që ushtron ankim.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i ushtruar nga drejtuesi i Prokurorisë pranë Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Mat kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë, e cila nuk kishte pranuar ankimin ndaj vendimit të gjykatës së shkallës së parë për lirimin nga burgu të të dënuarit X për shkak të gjendjes shëndetësore. Gjatë shqyrtimit u konstatua një ndërthurje kompetencash ndërmjet prokurorëve të niveleve të ndryshme, pasi ankimi ishte ushtruar nga drejtuesi i prokurorisë së shkallës së parë, ndërsa në apel, prokurori pranë kësaj gjykate kishte deklaruar heqjen dorë nga ankimi. Në këto rrethana, Kolegji vlerësoi se çështja paraqiste interes për njësimin e praktikës gjyqësore lidhur me kufijtë e ushtrimit të ankimit nga prokurorët e niveleve të ndryshme, veçanërisht nëse prokurori pranë gjykatës që shqyrton ankimin mund të heqë dorë nga një ankim i ushtruar nga një prokuror tjetër dhe nëse kjo heqje dorë prodhon efekt edhe ndaj ankimit të prokurorit të çështjes. Pas analizës së situatës procedurale dhe të kuadrit ligjor në fuqi, Kolegji arriti në përfundimin se nuk ishte rasti për të vijuar me njësimin e praktikës, pasi problematika mund të zgjidhej përmes interpretimit të dispozitave ekzistuese dhe zhvillimit të praktikës gjyqësore. Kolegji theksoi se pas ndryshimeve kushtetuese të vitit 2016 dhe ndryshimeve të KPP me ligjin nr. 35/2017, prokuroria nuk funksionon më sipas modelit të centralizuar, por mbi bazën e pavarësisë së brendshme të prokurorit. Për rrjedhojë, e drejta për të ushtruar ankim sipas nenit 408 të KPP i përket vetëm prokurorit të çështjes, përveç rasteve kur ai është zëvendësuar sipas ligjit, ndërsa e drejta për të disponuar mbi ankimin, përfshirë heqjen dorë sipas nenit 418 të KPP, i takon vetëm subjektit që e ka ushtruar atë. Në rastin konkret, ankimi ishte paraqitur nga drejtuesi i Prokurorisë pas hyrjes në fuqi të ligjit nr. 35/2017 dhe pa u bërë zëvendësimi i prokurorit të çështjes, ndaj ai ishte ushtruar nga një subjekt i palegjitimuar. Për këtë arsye, edhe pse gjykata e apelit kishte vendosur drejt në lidhje me mospranimin e ankimit, baza ligjore duhej të lidhej me mungesën e legjitimimit të subjektit ankues sipas nenit 420, pika 1, shkronja “a” e KPP dhe jo me heqjen dorë nga ankimi sipas shkronjës “ç”. Për rrjedhojë, vendimi i Gjykatës së Apelit Tiranë u la në fuqi, por me këtë arsyetim.
Maksima – 1. Personi juridik në cilësinë e të pandehurit nuk përjashtohet nga e drejta për të kërkuar gjykimin e shkurtuar. Pamundësia e aplikimit “matematik” të zbritjes së 1/3 të dënimit në rastin e sanksionit të “mbarimit të personit juridik” nuk përbën arsye ndalimi për aksesin në këtë rit gjykimi.
2. Disponimi i gjyqtarit të seancës paraprake për pranimin e gjykimit të shkurtuar, kur nuk ankimohet nga palët, merr formë të prerë dhe nuk mund të zhbëhet kryesisht nga gjykata e apelit në mungesë të një shkaku ankimi që konteston ligjshmërinë e tij.
Fjalë kyçe – gjykim i shkurtuar, person juridik, përgjegjësi penale e personit juridik, mbarim i personit juridik, sanksion, res judicata.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtuan rekurset e paraqitura nga disa të pandehur (persona fizikë) dhe nga shoqëri (persona juridikë), si edhe rekursi i Prokurorisë së Posaçme, kundër vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar, e cila kishte prishur vendimin e gjykatës së shkallës së parë dhe kishte kthyer çështjen për rishqyrtim, duke e konsideruar vendimmarrjen e kësaj të fundit absolutisht të pavlefshme për shkak të aplikimit të ritit të gjykimit të shkurtuar edhe ndaj personave juridikë. KPGJL vlerësoi se gjykata e apelit kishte zbatuar gabim ligjin procedural penal, pasi kuadri ligjor për përgjegjësinë penale të personave juridikë nuk ndalon aksesin e tyre në gjykimin e shkurtuar. Sipas Kolegjit, fakti që ndaj personit juridik mund të caktohet si dënim “mbarimi i personit juridik” dhe që ndaj këtij sanksioni nuk mund të zbatohet matematikisht zbritja 1/3 e dënimit, nuk përbën arsye për të përjashtuar apriori këto subjekte nga gjykimi i shkurtuar. Një interpretim i tillë cenon parimet e barazisë përpara ligjit, të sigurisë juridike dhe të procesit të rregullt ligjor. Gjithashtu, Kolegji theksoi se vendimi i gjyqtarit të seancës paraprake për pranimin e gjykimit të shkurtuar nuk ishte ankimuar nga palët dhe, për pasojë, kishte marrë formë të prerë, duke penguar ndërhyrjen kryesisht të gjykatës së apelit, në mungesë të një shkaku të posaçëm ankimi që të kontestonte këtë disponim. Në këto kushte, mekanizmat proceduralë të shtrirjes së efektit të ankimit të bashkëtëpandehurit nuk mund të shërbenin për të kapërcyer efektin e “gjësë së gjykuar”. Për këto arsye, Kolegji Penal konkludoi se vendimi i gjykatës së apelit ishte rezultat i zbatimit të gabuar të ligjit procedural dhe vendosi prishjen e tij dhe kthimin e çështjes për rishqyrtim në të njëjtën gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Maksima – Gjykata e apelit nuk mund të konkludojë se një marrëdhënie ka natyrë civile dhe të përjashtojë ekzistencën e veprës penale të mashtrimit pa analizuar në mënyrë të plotë rrethanat e përpilimit të akteve juridike, pretendimet për gënjeshtër ose shpërdorim të besimit, si dhe ekzistencën e qëllimit fillestar për përvetësimin e pasurisë.
Fjalë kyçe – marrëdhënie juridiko-civile, mashtrimi, shpërdorim besimi, deklaratë noteriale, mosarsyetim i vendimit, analiza e provave, qëllimi fillestar për përvetësim.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i prokurorisë kundër vendimit të Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, e cila kishte deklaruar të pafajshëm të pandehurin X për veprën penale të mashtrimit, parashikuar nga neni 143/3 i KP. Sipas akuzës, i pandehuri, dhëndri i viktimës Y, kishte përfituar pasurinë e saj duke e shtyrë të nënshkruante deklarata noteriale për njohje detyrimi, të përdorura më pas si titull ekzekutiv në procedurë përmbarimore. Gjykata e shkallës së parë e kishte shpallur fajtor, ndërsa gjykata e apelit e kishte cilësuar çështjen si konflikt civil. KPGJL vlerësoi se vendimi i apelit nuk përmbushte standardet e arsyetimit sipas neneve 152 dhe 383 të KPP, pasi ishte mjaftuar me konstatimin formal se deklaratat noteriale përbënin shprehje të lirë të vullnetit dhe se kalimi i pasurisë ishte realizuar përmes procedurave përmbarimore, pa analizuar rrethanat konkrete të nënshkrimit të tyre dhe pretendimet e viktimës se ishte mashtruar mbi përmbajtjen dhe qëllimin e akteve. Kolegji theksoi se, për të dalluar mashtrimin nga një mosmarrëveshje juridiko-civile, gjykata duhet të shqyrtojë në mënyrë të plotë nëse janë përdorur gënjeshtra ose është shpërdoruar besimi, si dhe nëse ka ekzistuar që në fillim qëllimi për përvetësimin e pasurisë. Po ashtu, u vlerësua se gjykata e apelit nuk kishte analizuar siç duhet provat e administruara, deklarimet e viktimës, rrethanat familjare e faktike të çështjes, si dhe indiciet mbi ekzistencën ose jo të një marrëdhënieje reale huaje. Në këto kushte, Kolegji arriti në përfundimin se vendimi i apelit ishte i paarsyetuar, ndaj e prishi atë dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim me tjetër trup gjykues, duke kërkuar analizë të plotë të rrethanave të përpilimit të deklaratave, të ekzistencës së mashtrimit ose shpërdorimit të besimit, të lidhjes shkakësore dhe të qëllimit fillestar për përvetësim.
Maksima – Vrasja e një punonjësi policie nuk kualifikohet si vepër penale sipas nenit 79/b të KP kur viktima nuk është në ushtrim të detyrës dhe vrasja nuk kryhet për shkak të saj. Në këto rrethana, kur rezulton se krimi është kryer për motive personale dhe me paramendim, veprimi penal duhet të kualifikohet si “vrasje me paramendim”, sipas nenit 78/2 të KP.
Fjalë kyçe – cilësim juridik i veprës, vrasja e punonjësit të policisë, vrasje për shkak të detyrës, vrasje me paramendim, motiv personal.
Përmbledhje – Në këtë çështje, rezulton se i pandehuri X, punonjës policie, ka qëlluar me armën e shërbimit disa herë në drejtim të kolegut të tij Y, duke i shkaktuar vdekjen. Ngjarja ka ndodhur në ambientet e komisariatit, në momentin kur punonjësit e policisë ndodheshin në sallën e instruktazhit, në pritje për fillimin e shërbimit. Hetimet dhe provat e administruara treguan se i pandehuri kishte pasur konflikte dhe mosmarrëveshje personale me viktimën, të lidhura me fyerje dhe sjellje denigruese që ai pretendonte se kishte pësuar prej tij. Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë e deklaroi fajtor të pandehurin për veprën penale “Vrasja e punonjësve të Policisë së Shtetit”, parashikuar nga neni 79/b i KP, ndërsa Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm e ndryshoi cilësimin juridik të veprës, duke arritur në përfundimin se viktima nuk ishte në ushtrim të detyrës në momentin e ngjarjes dhe se vrasja nuk kishte lidhje me ushtrimin e funksioneve të tij si punonjës policie, por konflikti kishte karakter personal dhe krimi ishte kryer për motive hakmarrjeje, për shkak të fyerjeve dhe përplasjeve të mëparshme. Për këtë arsye, veprimi penal u rikualifikua si “vrasje me paramendim”, sipas nenit 78/2 të KP. Kundër vendimit të gjykatës së apelit paraqitën rekurs si prokuroria, e cila kërkoi rikthimin e cilësimit sipas nenit 79/b të KP dhe rritjen e dënimit, ashtu edhe i pandehuri, i cili pretendoi se vepra duhet të cilësohej si “vrasje me dashje” ose, në çdo rast, si “vrasje me paramendim” dhe të zbatohej gjykimi i shkurtuar. KPGJL analizoi elementet e figurës së veprës penale të vrasjes së punonjësit të policisë, duke theksuar se kjo dispozitë kërkon që vrasja të kryhet gjatë ushtrimit të detyrës ose për shkak të saj. Nga provat e administruara rezultoi se viktima dhe i pandehuri ndodheshin në ambientet e komisariatit përpara fillimit të shërbimit dhe se konflikti ndërmjet tyre ishte i karakterit personal, pa lidhje me funksionin e policisë. Në këto rrethana, nuk plotësohen elementet e veprës penale të parashikuar nga neni 79/b i KP, por provohet ekzistenca e paramendimit dhe motivi i hakmarrjes, çka justifikon cilësimin juridik sipas nenit 78/2 të KP. Për rrjedhojë, arsyetimi i gjykatës së apelit lidhur me rikualifikimin e veprës dhe caktimin e dënimit u vlerësua i drejtë.
Maksima – Kompetenca funksionale e gjyqtarit për shqyrtimin e një çështjeje urgjente fitohet në momentin e caktimit të saj sipas listës së gatishmërisë dhe nuk humbet për shkak të përfundimit të periudhës së gatishmërisë. Mbarimi i kësaj periudhe nuk përbën shkak ligjor për kalimin e çështjes tek një gjyqtar tjetër, pasi një ndryshim i tillë do të cenonte parimin e gjyqtarit natyral dhe rregullat ligjore për përcaktimin e kompetencës.
Fjalë kyçe – mosmarrëveshje kompetence, kompetenca funksionale e gjyqtarit, çështje urgjente, zëvendësimi i masës së sigurimit, gjyqtari i gatshëm, përfundim i periudhës së gatishmërisë, parimi i gjyqtarit natyral.
Përmbledhje – Në këtë çështje, trajtohet mosmarrëveshja për kompetencë funksionale ndërmjet dy gjyqtarëve të Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës për shqyrtimin e kërkesës së personit nën hetim X për verifikimin e nevojave të sigurimit dhe zëvendësimin e masës së sigurimit “arrest në shtëpi”. Kërkesa u depozitua gjatë periudhës së gatishmërisë së gjyqtarit S.M., i cili ishte gjyqtari i gatshëm sipas listës së miratuar nga kryetari i gjykatës. Me përfundimin e periudhës së gatishmërisë, çështja iu kalua gjyqtarit pasardhës A.Ç., i cili shpalli moskompetencën funksionale, duke vlerësuar se një kalim i tillë përbënte një rishpërndarje të dosjes pa bazë ligjore dhe në kundërshtim me parimin e gjyqtarit natyral. KPGJL vlerësoi se kërkesa për zëvendësimin e masës së sigurimit, për shkak të afatit të shkurtër të shqyrtimit të parashikuar nga neni 260 i KPP, përbën çështje urgjente dhe si e tillë caktohet sipas listës së gjyqtarëve të gatshëm. Megjithatë, pasi kompetenca funksionale është fituar në mënyrë të ligjshme nga gjyqtari i caktuar sipas kësaj liste, ajo nuk mund të humbasë për shkak të përfundimit të periudhës së gatishmërisë. Kuadri ligjor që rregullon ndarjen dhe rindarjen e çështjeve gjyqësore nuk parashikon mbarimin e periudhës së gatishmërisë si shkak për kalimin e çështjes tek një gjyqtar tjetër. Një interpretim i tillë do të cenonte parimin kushtetues të gjyqtarit natyral dhe sigurinë juridike në përcaktimin e gjyqtarit kompetent. Për këto arsye, gjyqtari kompetent për shqyrtimin e kërkesës është gjyqtari S.M., i cili kishte fituar kompetencën funksionale në momentin e regjistrimit të kërkesës si gjyqtar i gatshëm sipas listës së miratuar
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë
Maksima – Autori i veprës artistike gëzon të drejtën e mbrojtjes automatike të të drejtave të tij, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit dhe nuk mund të mos legjitimohet në ngritjen e padisë për mbrojtjen e të drejtës së autorit vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit.
Fjalë kyçe – autor i veprës, mbrojtje automatike e veprës, legjitimitet aktiv, mungesa e certifikimit të autorësisë.
Përmbledhje –Paditësi ushtron profesionin e fotoreporterit dhe gazetarit. Me rastin e ndarjes nga jeta të një këngëtareje të shquar, në homazhet e zhvilluara me këtë rast, nga Ministria e Kulturës, ishte përdorur fotoja e bërë nga fotografi, i cili ka pretenduar për dëmin e shkaktuar. Ky dëm konsiston në dëmin pasuror, pra fitimi i munguar i cili vjen si pasojë e mungesës së një kontrate të lidhur midis dy palëve, në bazë të të cilës do të bëhej dhe publikimi që do gjeneronte të ardhura, si dhe dëmi moral si një e drejtë jopasurore e cila lidhet me personalitetin e autorit të veprës artistike në raport me përdoruesit e saj, me tjetërsimin dhe zhvlerësimin e saj në rastin konkret, prishjen e imazhit të veprës dhe impaktin që ajo përçon të lexuesi dhe shikuesi. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë ka vendosur rrëzimin e kërkesëpadisë së paditësit dhe Gjykata e Apelit Tiranë ka vendosur lënien në fuqi. KCGJL vlerëson të gabuar konkluzionin e gjykatave të faktit, të cilat kanë konstatuar mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit për shkak se në kohën kur ka ndodhur fakti i pretenduar, ai nuk ishte regjistruar për veprën konkrete në Zyrën Shqiptare të të Drejtës së Autorit. KCGJL vëren se asnjë prej gjykatave të faktit nuk ka marrë në analizë në themel pretendimet objekt padie duke u kufizuar në mungesën e legjitimimit aktiv të paditësit në ngritjen e padisë vetëm mbi bazën e mungesës së certifikimit. Legjislacioni shqiptar mbi të drejtën e autorit sanksionon parimin e mbrojtjes automatike, mbi të cilën autorët gëzojnë të drejtën e autorit mbi veprat e tyre, për faktin e vetëm të realizimit të krijimit. Në dallim nga të drejta të tjera, të cilat për t’u njohur nga të tretët dhe për të gëzuar mbrojtje, duhet të regjistrohen, për ekzistencën dhe zbatimin e së drejtës së autorit nuk kërkohet asnjë regjistrim i veprës ose formalitete të tjera. Për këtë arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues.
Maksima – 1. Në rastin e padive me objekt shpërblimin e dëmit të shkaktuar nga dëmtimi i jetës apo vdekja e personave të afërt, legjitimiteti aktiv duhet t’i përkasë atyre personave të cilët, për shkak të lidhjes afektive me të ndjerin/të dëmtuarin, “justifikojnë” përpara gjykatës dëmin jopasuror të pësuar.
2. Kufiri i mbartjes së rrezikut profesional nga institucioni shëndetësor duhet të kushtëzohet nga pozita dhe mënyra e ushtrimit të veprimtarisë së mjekut në raport me spitalin. Vetëm kur mjeku është i punësuar brenda strukturës spitalore, institucioni përgjigjet për veprimet e tij, pasi ai vepron në emër dhe për llogari të spitalit, në cilësinë e ofruesit të shërbimit ndaj pacientit.
Fjalë kyçe – shpërblim dëmi, lidhja e afërsisë me të dëmtuarin, mjekim i pakujdesshëm, legjitimitet aktiv, dëm jopasuror, përgjegjësia e institucionit shëndetësor.
Përmbledhje – Në këtë çeshtje rezulton se në Qendrën Spitalore Universitare ka vdekur shtetasja SH.T. e cila ka qenë e shtruar më parë në spitalin “X” . Nga aktet e procedimit penal është arritur në konkluzionin se prej subjektit aktiv, spitalit “X” nuk ka pasur konsumim të elementeve të veprës penale të “mjekimit të pakujdesshëm”. Pala paditëse, të afërmit e viktimës, me padi të shkaktimit të dëmit jashtëkontraktor ka kërkuar shpërblim për dëmin e shkaktuar, si pasojë e humbjes së jetës nga mjekimi i pakujdesshëm. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Fier ka vendosur pranimin e kërkesëpadisë dhe Gjykata e Apelit Vlorë ka vendosur lënien në fuqi të tij. KCGJL vëren se ekspertët mjeko-ligjorë, kanë konkluduar që ndërhyrja kirurgjikale nuk kishte qenë e domosdoshme në atë moment dhe mosvlerësimi i gjendjes shëndetësore si shkelje të protokolleve mjekësore, kishte sjellë vdekjen e së ndjerës duke e cilësuar përgjegjësinë e spitalit si jashtëkontraktore. KCGJL çmon të evidentojë se rrethi i personave që mund të kërkojnë dhe legjitimohen të përfitojnë shpërblim dëmi, nuk mund të jetë i njëjtë me rrethin e trashëgimtarëve ligjorë të parashikuar nga Kodi Civil. Në këtë kuptim, gëzojnë legjitimitet aktiv në pozitë të njëjtë me fëmijët dhe bashkëshortin edhe personat që vërtetojnë ekzistencën e bashkëjetesës së qëndrueshme ndjesore dhe ekonomike me të dëmtuarin apo viktimën. Lidhur me përgjegjësinë për dëmet e shkaktuara pacientit në shëndet, KCGJL vlerëson se në themel të marrëdhënies kontraktore (financiare) të shërbimit spitalor qëndrojnë të drejtat dhe detyrimet reciproke të palëve, ku spitali ofron shërbimin dhe pacienti paguan vlerën përkatëse. Kur mjeku është i punësuar ose bashkëpunëtor i jashtëm (mbi bazën e një kontrate shërbimi), spitali mbart plotësisht rrezikun profesional të gabimeve mjekësore. Në të kundërt, kur mjeku vepron në mënyrë plotësisht të pavarur, me marrëveshje të drejtpërdrejtë me pacientin, dhe spitali ofron vetëm ambientin apo mbështetjen logjistike, përgjegjësia e institucionit spitalor do të duhet të kufizohet në aspektet organizative, teknike dhe të sigurisë së strukturës. Për shkak te mungesës së hetimit dhe sqarimit të këtyre komponentëve, KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Vlorë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Në rastet e ndërhyrjeve të paligjshme me ndërtim mbi truallin e pronarit, nga organi publik, duke qenë se pasuria truall nuk ka humbur, por është bashkuar me ndërtesën duke krijuar një send të vetëm, gjykata duhet të konsiderojë kërkesën e pronarit të truallit për njohjen e të drejtës së pronësisë mbi pjesë të vecanta të ndërtimit që janë në posedim të organit publik dhe jo të rrëzojë padinë me arsyetimin se paditësi duhet të ngrinte padinë e rivendikimit.
Fjalë kyçe – njohje e të drejtës së pronësisë, krijimi i një sendi të ri, pronësi mbi pjesë të veçanta të ndërtimit.
Përmbledhje – Me vendimin e KKKP të Bashkisë Shkodër, në favor të trashëgimtarëve (ku bën pjesë edhe paditësi), është kthyer një sipërfaqe trualli prej 3910 m², regjistruar pranë Zyrës së Hipotekës Shkodër, datë 27.04.1994. Nga ana e Këshillit të Rregullimit të Territorit në Bashkinë Shkodër, datë 16.06.1993, është dhënë leje ndërtimi për një pallat 6-katësh me dy seksione, që përfshihet në truallin që i është kthyer ish-pronarëve. Pas ndërtimit të objektit, Enti Kombëtar i Banesave, e ka regjistruar titullin e pronësisë në favor të tij dhe më pas, apartamentet që përfshihen në godinën në fjalë, i janë shpërndarë personave që përfitojnë statusin si “të pastrehë”. Paditësi i është drejtuar gjykatës me padinë të cilën ia kundrejton palëve të paditura, Bashkisë Shkodër dhe Drejtorisë Rajonale të Entit Kombëtar të Banesave, duke kërkuar detyrimin për të na njohur bashkëpronar mbi objektin e ndërtuar. Gjykata e Rrethit Shkodër e rrëzoi padinë, duke vlerësuar se ndërtimi është i paligjshëm dhe paditësi nuk mund të kërkojë bashkëpronësi mbi një objekt të paligjshëm. Gjykata e Apelit Shkodër, ka vendosur prishjen e vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Shkodër dhe gjykimin e çështjes në fakt me arsyetimin se paditësi duhet të ngrinte padinë e rivendikimit. KCGJL çmon se mosmarrëveshja lidhet me të drejtën subjektive të pronësisëdhe mbrojtjen e saj ndaj ndërhyrjeve të paligjshme nga subjekte të tretë apo nga organet publike. Sipas nenit 41 e vijues të Kushtetutës njihen disa forma të kompesimit të të drejtës së pronësisë, që janë rezultat i shpronësimit ligjor nga shteti ose me pagesën në vlerë në rastet e pamundësisë së kthimit të sendit, ose me njësi ndërtimore në rastet kur trualli investohen për ndërtim. Në konsideratë të faktit se njësitë e shërbimit të pretenduara ishin ende në pronësi të shtetit, gjykata e apelit duhet t’i japë në rigjykim një përgjigje ezauruese kërkimeve të palës paditëse nëse mundet apo jo të rivendosë në rrugë gjyqësore të drejtën subjektive të pronësisë mbi truallin e cenuar nga ndërtimi i palës së paditur dhe nëse ajo kishte zgjedhur mjetin e duhur procedurial për të realizuar këtë të drejtë. Për këtë arsye KCGJL vlerëson se shkaqet e ngritura nga pala paditëse përmbajnë çështje të mënyrës së zbatimit të ligjit procedural e material, që në tërësinë e tyre janë të tilla sa bëjnë të cenueshëm vendimin e dhënë nga gjykata e apelit. Për pasojë vendimi i kësaj gjykate duhet të prishet dhe çështja të kthehet për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm.
Maksima – Në marrëdhëniet e qirasë, kërkimi për lirimin dhe dorëzimin e sendit i takon vetëm qiradhënësit ndërsa qiramarrësi i ri nuk legjitimohet të kërkojë drejtpërdrejt këtë detyrim ndaj poseduesit aktual. Parashikimi i investimeve në kontratë nuk ndryshon natyrën e saj si kontratë qiraje dhe kompensimi i tyre kushtëzohet nga miratimi i qiradhënësit.
Fjalë kyçe – kontratë qiraje, legjitimitet aktiv, lirim dhe dorëzim sendi, posedim i paligjshëm, kompensim i investimeve, miratim i qiradhënësit.
Përmbledhje – Palët kanë lidhur kontrata qiraje për përdorimin e ambienteve në administrim të një universiteti. Pas përfundimit të kontratës, qiramarrësi nuk ka dorëzuar ambientin. Universiteti ka lidhur kontratë të re qiraje me një subjekt tjetër, i cili ka kërkuar lirimin e ambientit dhe shpërblim për përdorimin e tij. Ndërkohë, qiramarrësi i mëparshëm ka kërkuar njohjen e investimeve dhe rilidhjen e kontratës. Gjykata e shkallës së parë ka rrëzuar padinë e qiramarrësit të ri për mungesë legjitimiteti aktiv dhe ka detyruar qiramarrësin e mëparshëm të lirojë ambientin dhe të paguajë shpërblim për përdorimin. Ajo ka pranuar pjesërisht kërkesën për kompensimin e investimeve dhe ka rrëzuar kërkimet për rilidhjen e kontratës dhe fitimin e munguar. Gjykata e apelit ka lënë në fuqi vendimin e shkallës së parë, duke ndarë të njëjtin arsyetim si për legjitimitetin, ashtu edhe për trajtimin e investimeve dhe detyrimin për lirimin e sendit. KCGJL çmon se paditësi (qiramarrësi i ri) nuk ka legjitimitet aktiv për të kërkuar lirimin e sendit, pasi kjo e drejtë i takon vetëm qiradhënësit. Mbajtja e sendit pas përfundimit të kontratës përbën posedim të paligjshëm. Sa i përket investimeve, KCGJL thekson se natyra juridike e kontratës nuk ndryshon për shkak të parashikimit të tyre dhe se kompensimi i investimeve duhet të vlerësohet në përputhje me kushtet kontraktore, veçanërisht me kërkesën për miratim nga qiradhënësi. Për këtë arsye, vendimi i gjykatës së apelit vlerësohet pjesërisht i cenueshëm në këtë drejtim. Në përfundim, KCGJL ka vendosur lënien në fuqi të vendimit të gjykatës së apelit për pjesën që lidhet me rrëzimin e padisë për mungesë legjitimiteti dhe detyrimin për lirimin e sendit dhe cenim i pjesshëm i vendimit të apelit për pjesën që lidhet me investimet dhe natyrën juridike të kontratës.
- Vendimi nr. 00-2025-4321 (550), datë 26.11.2025 i Kolegjit Civil
Maksima – Shkalla e lidhjes familjare ka ndikim të drejtpërdrejtë jo vetëm mbi legjitimimin aktiv të subjektit për të kërkuar dëmshpërblimin për shkak të vdekjes së familjarit, por edhe mbi nivelin e këtij dëmshpërblimi. Këto subjekte, si rregull, nuk pësojnë të njëjtën shkallë të dëmit moral dhe ekzistencial, krahasuar me familjen e ngushtë si njësinë bazë ose me personat në bashkëjetesë.
Fjalë kyçe – dëmshpërblim për shkak të vdekjes së familjarit, dëm moral, dëm ekzistencial, shkalla e dëmit, shkalla e afërsisë familjare.
Përmbledhje – Ka rezultuar se, paditësi është vëllai i të ndjerit, ndërsa paditësit e tjerë janë nipër e mbesa të të ndjerit, i cili ka vdekur si rezultat i kontaktit me rrymën elektrike, më 18.05.2013. Paditësit kanë pretenduar se vdekja ka ndodhur për faj të të paditurit, shoqërisë “Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike” SHA, duke qenë se kjo e fundit nuk ka marrë të gjitha masat e duhura teknike që do të mundësonin shmangien e aksidentit. Duke iu referuar faktit të ndodhur dhe lidhjes së ngushtë të gjinisë që kanë patur me të ndjerin, paditësit kanë pretenduar se vdekja e këtij të fundit u ka shkaktuar dëm jopasuror. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Fier, ka vendosur pranimin e padisë dhe detyrimin e palës së paditur shoqëria “OSHEE” SHA, të paguajë paditësit si dëmshpërblim jopasuror në formën e dëmit moral dhe ekzistencial. Gjykata e Apelit Vlorë, ka vendosur lënien në fuqi të këtij vendimi. KCGJL konstaton se fillimisht, i janë drejtuar gjykatës me padi për shpërblimin e dëmit jopasuror një pjesë e familjarëve të të ndjerit, përkatësisht bashkëshortja, fëmijët dhe nipërit e të ndjerit. Në çështjen objekt gjykimi, padia e dytë është paraqitur nga të afërmit e të ndjerit (vëllai, nipërit dhe mbesat e viktimës). Kolegji thekson se shkalla e lidhjes familjare dhe ndjesore ka ndikim të drejtpërdrejtë jo vetëm mbi legjitimimin aktiv të subjektit për të kërkuar dëmshpërblimin, por edhe mbi nivelin e këtij dëmshpërblimi. Gjykatat e faktit, duke iu referuar vendimit unifikues nr. 12/2007, kanë aplikuar dëmshpërblime jopasurore në masën ¼ ose ¼ të dëmit biologjik, pa dhënë argumentimin e nevojshëm për arsyet e këtij niveli. Kolegji vëren se edhe për këtë masë dëmshpërblimi, asnjë prej gjykatave nuk ka evidentuar arsyen pse ka aplikuar këtë nivel të lartë të dëmshpërblimit, megjithëse raporti i lidhjes së gjakut të këtyre subjekteve ishte shumë më i largët se ai i familjarëve të afërt si prind, fëmijë, bashkëshort. Këta subjekte, si rregull, nuk pësojnë të njëjtën shkallë të dëmit moral dhe, më tej, të dëmit ekzistencial, krahasuar me familjen e ngushtë si njësi bazë ose me personat në bashkëjetesë. Duke marrë parasysh rrethin e ngushtë të familjarëve, sipas vendimit unifikues nr. 12/2007, Kolegji vlerëson se është e papranueshme që të afërm të tillë si “nipërit dhe mbesat” të përfitojnë të njëjtën masë dëmshpërblimi. KCGJL çmon se vendimi i gjykatës së apelit, është rrjedhojë e mosrespektimit të ligjit material dhe procedural. Bazuar në këto shkaqe, vendimi duhet të prishet dhe çështja të dërgohet për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm.
Maksima – Kërkimi për shpërblimin e dëmit të shkaktuar me faj në fondin pyjor, nuk është pjesë e veprimtarisë administrative të organeve që kanë konstatuar kundërvajtjen administrative, por është një kërkim që gëzon mbrojtje sipas dispozitave të posaçme të ligjit nr. 9385/2005 dhe Kodit Civil, pavarësisht nëse pronësia i përket organit publik apo subjekteve privatë.
Fjalë kyçe – shpërblim dëmi, dëm i shkaktuar me faj në fondin pyjor, kundërvajtje administrative.
Përmbledhje – Në këtë çështje, pas inspektimit nga policia pyjore është konstatuar se i padituri ka përvetësuar pa leje dru zjarri në fondin pyjor. Duke e konsideruar këtë veprim në kundërshtim me nenin 2 të ligjit nr.5/2016, ISHMP Elbasan ka vendosur të dënojë me gjobë të paditurin. Në kushtet e mosekzekutimit vullnetar të vlerës së dëmit, pala paditëse ka kërkuar gjyqësisht shpërblimin e dëmit të shkaktuar prej tij, përmes kërkesëpadisë të paraqitur pranë Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Durrës, e cila ka vendosur të deklarojë moskompetencën lëndore. Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Elbasan ka parashtruar përpara Gjykatës së Lartë rregullimin e mosmarrëveshjes së kompetencës, duke caktuar si gjykatë kompetente Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë Tiranë. KCGJL konstaton se pavarësisht se në nenin 40/1 të ligjit nr. 9385, datë 4.5.2005 sanksionohet se kriteret dhe mënyra e caktimit të vlerës së dëmit të shkaktuar miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave, ky rregullim normativ synon vetëm garantimin e objektivitetit, proporcionalitetit dhe unifikimit të metodologjisë së vlerësimit të dëmit dhe jo transformimin e marrëdhënies së shpërblimit të dëmit në një marrëdhënie administrative. Kërkimi për shpërblimin e dëmit në një rast të tillë, nuk është pjesë e veprimtarisë administrative të organeve që kanë konstatuar kundërvajtjen administrative të kryer prej të paditurit, por është një kërkim që gëzon mbrojtje sipas dispozitave të posaçme të ligjit nr. 9385/2005 dhe Kodit Civil. Po ashtu, ky ligj njeh të njëjtin mjet juridik (për shpërblim dëmi) si në rastin e dëmtimit të sipërfaqes pyjore në pronësi private, si në atë publike, duke legjitimuar nga ana substanciale, ngritjen e kësaj padie nga ana e pronarit, pavarësisht nëse pronësia i përket organit publik ose subjekteve privatë. KCGJL vlerëson se gjykata kompetente, nga pikëpamja lëndore, për të shqyrtuar mosmarrëveshjen është Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Elbasan. Për rrjedhojë, vendimi i Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Durrës për shpalljen e moskompetencës, është i bazuar në ligjin procedural dhe si i tillë duhet të lihet në fuqi.
2. Jurisprudencë e GJEDNJ kundër Shqipërisë
I. Lepuri dhe të tjerë kundër Shqipërisë, aplikim nr.17829 dhe të tjerë, vendim i datës 31.03.2026
Maksima - Afati për ushtrimin e një ankese kushtetuese fillon nga momenti i njoftimit efektiv të vendimit të Gjykatës së Lartë tek pala kërkuese dhe jo nga data e marrjes së vendimit nga gjykata. Barra për të provuar datën e njoftimit i takon kryesisht autoritetit gjyqësor e jo palës.
Fjalë kyçe – afat, ankim kushtetues, njoftim efektiv, datë e marrjes së vendimit, barra e provës
Përmbledhje - Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut shqyrtoi në këto ankesa çështjen e aksesit në Gjykatën Kushtetuese në kuptim të nenit 6 § 1 të Konventës, veçanërisht lidhur me mënyrën e llogaritjes së afatit katërmujor për paraqitjen e ankesës kushtetuese. Konkretisht, çështjet lidhen me praktikën e gjykatave vendase për ta llogaritur këtë afat nga data e marrjes së vendimit të Gjykatës së Lartë, dhe jo nga momenti kur aplikantët kishin marrë dijeni efektive për të. Gjykata konstatoi se interpretimi i këtij afat procedural kishte privuar kërkuesit nga një akses efektiv në gjykimin kushtetues. Për më tepër, ajo vlerësoi se barra e provës për të vërtetuar momentin e njoftimit efektiv nuk mund t’u ngarkohej palëve, por përbën një përgjegjësi parësore të autoriteteve shtetërore, të cilat duhet të garantojnë njoftimin e rregullt dhe të provueshëm të vendimeve gjyqësore. Duke iu referuar gjithashtu jurisprudencës së saj në çështjet Supergrav Albania SHPK kundër Shqipërisë dhe Zela kundër Shqipërisë, gjykata arriti në përfundimin se interpretimi dhe zbatimi i këtij afati nga gjykatat shqiptare cenoi thelbin e së drejtës për akses në gjykatë, duke përbërë kështu shkelje të nenit 6 § 1 të Konventës.
II. Manjani kundër Shqipërisë, kërkesë nr. 32283/23, vendim i datës 10.03.2026
Maksima – Ndalimi absolut dhe i përhershëm i pranimit në Shkollën e Magjistraturës, i bazuar në një dënim penal të kryer kur kërkuesi ka qenë minoren dhe për të cilin kërkuesi është rehabilituar ligjërisht, përbën shkelje të nenit 8 të Konventës nëse autoritetet vendase nuk kanë kryer një vlerësim të individualizuar të rrethanave personale të kërkuesit, duke injoruar moshën e tij në kohën e veprës, natyrën e saj dhe sjelljen e mëvonshme të tij.
Fjalë kyçe – jetë private, rehabilitim, dënim në moshë të mitur, Shkolla e Magjistraturës, ndalim absolut, vlerësim i individualizuar, proporcionalitet, integrim shoqëror, neni 8 i Konventës
Përmbledhje – Në këtë çështje GJEDNJ shqyrtoi refuzimin e pranimit të kërkuesit në Shkollën e Magjistraturës bazuar në një dënim penal për vjedhje të kryer kur ai ishte 15 vjeç, për të cilin ishte rehabilituar ligjërisht që prej vitit 2014. Gjykata konstatoi se ky refuzim përbënte ndërhyrje në të drejtën e kërkuesit për respektimin e jetës private sipas nenit 8 të Konventës, duke qenë se ndalimi absolut dhe i përhershëm nga karriera e magjistratit kishte ndikim të qartë e të rëndë mbi zgjedhjet e tij profesionale dhe identitetin shoqëror. Edhe pse ndërhyrja kishte bazë ligjore dhe synonte qëllime legjitime si garantimi i integritetit të sistemit të drejtësisë, gjykata çmoi se ajo nuk ishte e nevojshme në një shoqëri demokratike, pasi autoritetet vendase kishin lënë jashtë shqyrtimit moshën e tij në kohën e kryerjes së veprës, natyrën jo të dhunshme të veprës, kohën e gjatë të kaluar, sjelljen e tij të mëvonshme të pandëshkuar si edhe funksionin e tij si oficer policie gjyqësore pranë prokurorisë. Duke u mbështetur në jurisprudencën e saj dhe standardet ndërkombëtare të të drejtave të fëmijës, gjykata arriti në përfundimin se mungesa e një vlerësimi të individualizuar e bëri masën joproporcionale, duke përbërë kështu shkelje të nenit 8 të Konventës. Ankesat e tjera sipas nenit 6 § 1 të Konventës dhe nenit 2 të Protokollit nr. 1 nuk u shqyrtuan veçmas, pasi gjykata çmoi se kishte trajtuar tashmë çështjet kryesore juridike të ngritura nën nenin 8.
3. Njohje e praktikës së huaj
Maksima - 1. Provat dhe aktet e ekspertimit teknik të marra në një proces civil mes të njëjtave palë mund të pranohen lirisht dhe të shërbejnë si elemente thelbësore për të krijuar bindjen e brendshme të gjykatës në një proces administrativ, duke lejuar vlerësimin e drejtpërdrejtë të besueshmërisë shkencore dhe koherencës logjike të ekspertit. 2. Llogaritja e sipërfaqes dhe vëllimit të banimit në zonat e rregulluara përfshin të gjitha hapësirat e mbyllura, përfshirë ato ndihmëse, me përjashtim ekskluziv të atyre të hapura në të tria anët, duke legjitimuar kështu ndërhyrjet riparuese kur vërtetohet ekzistenca e mëparshme e elementeve rrethuese.
Fjalët kyçe - aktet e ekspertimit teknik, besueshmëria e ekspertit, proces civil, proces administrativ, koherenca ndërmjet gjykatave
Përmbledhje - Në këtë çështje trajtohet padia e ngritur nga një pronare (apeluesja) kundër organit administrativ vendor dhe fqinjëve (të paditurve), me objekt anulimin e një leje ndërtimi, e lëshuar për rikonstruksionin e një prone kufitare. Apeluesja pretendoi se ndërhyrja e të paditurve përbënte një ndërtim të ri që shkelte distancat ligjore mes ndërtesave dhe se kërkesa për legalizim bazohej në paraqitje të rreme të gjendjes së mëparshme të një hapësire ndihmëse. Pasi kërkesa u rrëzua pjesërisht në shkallë të parë, vendimi u apelua. Këshilli i Shtetit arsyetoi se akti i ekspertimit teknik i zhvilluar gjatë një procedure civile mes palëve (për sigurimin e provës), konfirmoi se muri ndarës ishte i përbashkët dhe se ndërtimi i ri ishte kryer ngjitur me të. Sipas vendimit, provat e mbledhura në një proces civil të zhvilluar mes të njëjtave palë, mund të pranohen në procesin administrativ si mjete prove, duke e lejuar autoritetin vendimmarrës të vlerësojë drejtpërdrejt besueshmërinë shkencore të ekspertit. Më tej, u theksua se hapësira e mëparshme ishte një lozhë e mbuluar, e mbyllur pjesërisht, e cila sipas rregulloreve vendore kualifikohet si sipërfaqe banimi, pasi sipërfaqja totale llogaritet duke përfshirë sipërfaqet e dhomave jo të banueshme dhe ndihmëse dhe jo si ambient i hapur në të tria anët. Në përfundim, apeli u rrëzua duke konfirmuar legjitimitetin e lejes për legalizim.
Maksima - 1. Interesi i përgjithshëm për shfrytëzimin kolektiv të pasurive publike (si bregdeti) gëzon përparësi absolute ndaj interesit privat për vazhdimësinë tregtare të një subjekti të vetëm, duke përcaktuar që të drejtat e shfrytëzimit të jepen ekskluzivisht përmes procedurave konkurruese dhe të barabarta për të gjithë operatorët e tregut. 2. Mekanizmat e zgjatjes automatike të afateve të shfrytëzimit të pasurive shtetërore janë të papajtueshme me parimet thelbësore të tregut të lirë dhe të drejtën e BE, duke e bërë imperative zëvendësimin e tyre me procedura të hapura prokurimi që garantojnë trajtim të barabartë.
Fjalët kyçe - koncesione të pasurisë shtetërore, procedurë prokurimi publik, interesi publik, parimi i konkurrencës.
Përmbledhje - Në këtë çështje u trajtua ligjshmëria e akteve administrative që kishin zgjatur dhe më pas kishin modifikuar afatet e të drejtave të shfrytëzimit të hapësirave bregdetare publike, si dhe lëshimi i titujve të përkohshëm në pritje të procedurave të hapura të prokurimit. Një palë e tretë e interesuar (paditësi në shkallë të parë), synonte marrjen e të drejtës së koncesionit dhe për rrjedhojë kundërshtoi aktet që i zgjasnin të drejtën ish-koncesionarit. Mbajtësi i mëparshëm i titullit të shfrytëzimit (apeluesi në këtë shkallë gjykimi), kundërshtoi vendimin e gjykatës së shkallës së parë që anuloi zgjatjen e koncesionit të tij. Gjatë fazave të mëparshme, gjykata kishte vlerësuar se zgjatjet automatike të koncesioneve janë në kundërshtim me rregullat e tregut të lirë dhe se interesi i përgjithshëm mbizotëron ndaj vazhdimësisë së një biznesi privat. Autoriteti publik portual kompetent nxori akte të reja administrative me të cilat shpalli zyrtarisht procedurën e garës publike për dhënien e të drejtës së shfrytëzimit për të njëjtën hapësirë. Këshilli i Shtetit arsyetoi se këto zhvillime të reja dhe hapja e garës (e miratuar edhe nga Autoriteti i Konkurrencës) shteruan tërësisht thelbin e mosmarrëveshjes midis palëve. Për rrjedhojë, u arrit në përfundimin se asnjëra nga palët nuk kishte më një interes të ligjshëm, aktual dhe konkret për të vazhduar kundërshtimin e akteve të mëparshme të përkohshme, pasi ato tashmë ishin tejkaluar nga procedura e re përfundimtare e prokurimit publik. Rrjedhimisht, Këshilli i Shtetit vendosi pushimin e gjykimit të apeleve (deklarimin e tyre të papranueshëm për të proceduar më tej) për shkak të mungesës së interesit legjitim.
III. -Omissis- kundër Komunës së Bacolit, vendimi nr. 01495/2026 nga Këshilli i Shtetit Italian
Maksima- 1. Ekzistenca e një mase shtrënguese, sekuestroje, nga një autoritet gjyqësor penal mbi një pasuri, pezullon automatikisht ekzekutueshmërinë e urdhrave administrativë për ndërhyrje fizike mbi të, duke e bërë të pamundur konstatimin e moszbatimit të detyrimit derisa ky kufizim të hiqet. 2. Ushtrimi i pushtetit sanksionues për mosveprim kërkon në mënyrë absolute që subjekti i ngarkuar të ketë mundësinë e plotë materiale dhe juridike për të vepruar, çdo sanksion me gjobë i vendosur kur kjo mundësi mungon, për shkak të një pengese të jashtme ligjore, është i paligjshëm.
Fjalët kyçe - urdhër prishjeje, sekuestro penale, sanksion administrativ me gjobë, pezullim i ekzekutimit, pamundësi juridike e zbatimit
Përmbledhje - Në këtë çështje u trajtua ligjshmëria e një sanksioni administrativ me gjobë, të vendosur ndaj apelueses (paditëses) nga bashkia, për moszbatimin e një urdhri prishjeje të një ndërtimi të paligjshëm. Mosmarrëveshja lindi pasi apeluesja pretendoi se nuk mund ta zbatonte urdhrin e prishjes në kohën e duhur, sepse prona ishte vendosur nën sekuestro penale përpara se të lëshohej urdhri nga administrata. Gjykata e shkallës së parë (T.A.R.) e kishte rrëzuar padinë, duke vlerësuar se urdhri i prishjes mbetet i vlefshëm dhe i ligjshëm pavarësisht ekzistencës së sekuestros. Paditësja e apeloi këtë vendim duke kërkuar anulimin e sanksionit për shkak të pamundësisë objektive dhe juridike për të vepruar. Kolegji theksoi se urdhri i prishjes mbetet i vlefshëm si akt, por ekzekutueshmëria e tij pezullohet derisa të bëhet heqja e sekuestros së pasurisë. Rrjedhimisht, afati për të përmbushur detyrimin fillon të ecë vetëm pas heqjes së këtij kufizimi. Duke qenë se sekuestroja penale ishte vendosur përpara nxjerrjes së sanksionit, Këshilli i Shtetit arsyetoi se moszbatimi i urdhrit nga ana e apelueses nuk mund të faktohej dhe si rrjedhojë, sanksioni me gjobë nuk mund të aplikohej në mënyrë të vlefshme. Për më tepër, gjykata argumentoi se administrata ka detyrimin të verifikojë nëse pasuria është e lirë nga sekuestrot përpara se të procedojë me një akt të ri për konstatimin e moszbatimit. Përfundimisht, vendimi i shkallës së parë u ndryshua dhe u anulua akti administrativ që vendosi sanksionin me gjobë, pasi subjekti e kishte të pamundur juridikisht t'i bindej urdhrit të prishjes në atë moment.
Maksima-1. Kërkesa për shfuqizimin e një mase konfiskimi pasuror, e bazuar në prova që ekzistonin përpara marrjes së vendimit përfundimtar, pranohet ekskluzivisht nëse vërtetohet pamundësia absolute dhe e pashmangshme e paraqitjes së tyre në atë kohë, për shkak të forcës madhore. 2. Mbrojtja e interesit publik mbi origjinën e ligjshme të pasurisë përcakton një standard të ngurtë vlerësimi për mjetet e jashtëzakonshme të goditjes së vendimeve, duke dalluar qartë mbrojtjen e të drejtave pronësore nga dinamikat dhe parimet e gjera që mbrojnë lirinë personale në proceset penale. 3. Subjektet trashëguese që zëvendësojnë një titullar të mëparshëm (trashëgimlënësin) në një procedurë për vendosjen e masave shtrënguese mbi pasurinë, nuk mund të gëzojnë asnjë pozicion më të favorshëm pretendimi nga ai që i takonte ligjërisht poseduesit fillestar, ata vuajnë të njëjtat pasojë të mosveprimit të tij.
Fjalët kyçe - shfuqizim mase konfiskimi, prova ekzistuese, pamundësia absolute e paraqitjes, forcë madhore, interes publik
Përmbledhje - Në këtë çështje, Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Kasacionit u thirrën për të zgjidhur një përplasje jurisprudenciale lidhur me kërkesën për shfuqizimin e një mase konfiskimi parandalues, e cila kishte marrë formë të prerë vite më parë. Ankuesit, në cilësinë e trashëgimtarëve të subjektit ndaj të cilit ishte vendosur masa, paraqitën dokumentacionin financiarë të gjetur së fundmi në pronat e konfiskuara, si dhe vendime të reja gjyqësore të personave të tretë, për të vërtetuar burimin e ligjshëm të pasurisë. Këto dokumente ekzistonin para përfundimit të procedurës origjinale, por trashëgimlënësi nuk i kishte paraqitur asnjëherë. Prokuroria e Përgjithshme kërkoi rrëzimin e pretendimeve, duke argumentuar se provat që mund të ishin paraqitur më parë nuk mund të justifikojnë prishjen e një vendimi përfundimtar. Gjykatat e shkallëve më të ulëta e kishin rrëzuar kërkesën, duke mbajtur qëndrimin se provat nuk mund të cilësoheshin si të reja pasi ato kishin qenë në zotërim të titullarit të asaj kohe dhe mund të ishin paraqitur lehtësisht. Për rrjedhojë, rasti shkoi në Gjykatën e Lartë për interpretim unifikues. Kolegjet e Bashkuara vendosën rrëzimin e pretendimeve të ankuesve. Gjykata theksoi se masa e konfiskimit parandalues synon kthimin në gjendjen e mëparshme (të ligjshmërisë) dhe nuk ka natyrë ndëshkuese penale. Arsyetimi u mbështet në idenë se stabiliteti i vendimmarrjes që prek të drejtën e pronës kërkon një kufizim rigoroz të mjeteve të jashtëzakonshme të goditjes së vendimeve, në drejtim të kundërt me hapësirat e gjera që lejohen në procedurat penale ku rrezikohet liria personale. Kolegjet e Bashkuara vendosën parimin unifikues se nuk mund të përdoren kurrsesi si prova të reja elemente që ekzistonin më parë, të cilat ishin objektivisht të mundshme për t'u paraqitur në procedurën origjinale, pa u provuar një shkak i forcës madhore që të justifikonte vonesën. Ankuesit, si trashëgimtarë, mbartin të njëjtat kufizime si trashëgimlënësi i tyre, duke mos përfituar nga vonesa e zbulimit të dokumenteve. Përfundimisht, kërkesat u refuzuan, duke lënë në fuqi masën e konfiskimit.
Maksima - 1. Parimi i zvogëlimit të drejtë të një kushti penal joproporcional gjen zbatim imperativ për çdo lloj sanksioni kontraktor, duke përfshirë jo vetëm detyrimet monetare, por edhe detyrimet jomonetare, siç është mbajtja e pronësisë së një pasurie të paluajtshme, pa asnjë lloj kundërshpërblimi. 2. Vlerësimi i një sanksioni kontraktor si joproporcional kryhet duke marrë parasysh interesin e kreditorit jo vetëm në momentin e lidhjes së kontratës, por në mënyrë të vazhdueshme gjatë fazës së ekzekutimit të saj, në përputhje me parimet e solidaritetit dhe mirëbesimit, për të parandaluar pabarazitë e pajustifikueshme.
Fjalët kyçe - kushti penal joproporcional, detyrime monetare, sanksion kontraktor, parimet e solidaritetit dhe mirëbesimit, pabarazi e pajustifikueshme.
Përmbledhje - Në këtë çështje u trajtua një mosmarrëveshje mbi zgjidhjen e kontratës dhe zbatimin e një sanksioni thelbësisht të rëndë për mospërmbushje detyrimi. Paditësja (pronarja e truallit) dhe e paditura (shoqëria ndërtuese) kishin lidhur një marrëveshje në bazë të së cilës e paditura fitoi të drejtën për të ndërtuar. Kontrata përmbante një klauzolë që parashikonte se, në rast të mosmbarimit të punimeve brenda afatit, të gjitha ndërtimet e ngritura do t'i kalonin paditëses pa asnjë kompensim apo dëmshpërblim për të paditurën. Për shkak të vonesave në punime, paditësja kërkoi zgjidhjen e kontratës dhe zbatimin e kësaj klauzole. Gjykata e shkallës së parë dhe ajo e apelit i dhanë të drejtë paditëses. Gjykata e Apelit arsyetoi specifikisht se pakësimi i kushtit penal ishte i pamundur, sepse sanksioni nuk konsistonte në një vlerë monetare, por në të drejtën e mbajtjes së pronësisë mbi sendin, rrethanë kjo që e bënte të pazbatueshëm këtë institut (ose pakësimin e tij). Arsyetimi i Gjykatës së Kasacionit theksoi qartë se nocioni i përmbushjes në kushtin penal përfshin çdo lloj detyrimi, si atë monetar ashtu edhe atë jomonetar. Rregulla e pakësimit të një sanksioni joproporcioal përbën një normë urdhëruese që lidhet me parimin e solidaritetit dhe të mirëbesimin, ajo duhet të aplikohet pa përjashtim për të shmangur përfitimet e padrejta nga njëra palë. Kolegji theksoi se vështirësia praktike në përllogaritjen e zvogëlimit të një sanksioni jomonetar nuk e përjashton detyrimin e gjykatës për të aplikuar këtë mbrojtje ligjore. Gjykata e Kasacionit konkludoi se rikthimi i ekuilibrit mund dhe duhet të bëhet edhe përmes një ekspertimi teknik që vlerëson realisht thelbin e kontratës dhe ndërtimet e kryera. Për këto arsye, vendimi i apelit u prish dhe çështja u dërgua për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit me përbërje tjetër.
4. Pasqyrimi i aktiviteteve të Gjykatës së lartë
Në datat 25-27 shkurt 2026 në kuadër të fillimit të një bashkëpunimigjyqësor të thelluar mes gjyqësorit shqiptar dhe hollandez me fokus shkëmbimin e njohurive dhe praktikave më të mira, Gjykata e Lartë e Republikës së Shqipërisë mirëpriti Kryetaren e Gjykates së Lartë të Holandës, znj. Dineke de Groot në vizitën e saj të dytë zyrtare në Shqipëri. Kryetarja de Groot shoqërohej nga delegacioni holandez i përbërë nga gjyqtarja Esther de Rooij, dhe ekspertet Annë Tahapary dhe Cristiaan Cornet. Gjatë vizitës, Presidentja De Groot u takua me Kryetarin e Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, si dhe me gjyqtarë të tjerë, në vijim të dialogut institucional të nisur shtatorin e vitit të kaluar, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit të qëndrueshëm ndërmjet dy gjykatave të larta.Vizita shënoi nisjen e projektit MATRA “Forcimi i rolit të Gjykatës së Lartë të Shqipërisë përmes bashkëpunimit gjyqësor”, i zbatuar nga Dutch Training and Study Centre for the Judiciary (SSR), me synim fuqizimin institucional përmes shkëmbimit të përvojës dhe praktikave më të mira. Në këtë kuadër, Presidentja De Groot zhvilloi edhe një workshop me gjyqtarët e Gjykatës së Lartë dhe Njësinë Ligjore, duke nxitur diskutimin mbi praktikën gjyqësore, unifikimin e jurisprudencës dhe zhvillimin institucional.Vizita rikonfirmoi angazhimin e përbashkët për forcimin e shtetit të së drejtës përmes partneritetit dhe bashkëpunimit profesional afatgjatë. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/thellim-i-bashkepunimit-ndermjet-gjykatave-te-larta-te-shqiperise-dhe-holandes-permes-projektit-matra
Në datën 05.03.2026 një delegacion i gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë kryesuar nga Kryetari Sokol Sadushi, zhvilloi një vizitë pune në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut në Strasburg. Fokus i vizitës ishte tryeza e përbashkët e diskutimit me gjyqtarët e GJEDNJ, mbi rolin e gjykatave të larta kombëtare në zbatimin e standardeve të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Në fjalën e tij përshëndetëse z. Sadushi u shpreh se “Dialogu që zhvillojmë sot nuk është midis gjyqtarëve shqiptarë dhe gjyqtarëve evropianë. Është një bisedë midis gjyqtarëve evropianë ku disa ulen në Strasburg, e të tjerë në Tiranë, por të gjithë kanë të përbashkët të njëjtin mision – mbrojtjen e të drejtave të njeriut.” Po në këtë frymë, Presidenti i GJEDNJ, Mattias Guyomar, theksoi: “Shkëmbimet si ai që zhvilluam sot na afrojnë më shumë dhe na lejojnë të forcojmë bashkëpunimin dhe dialogun ndërgjyqësor. Dua t’ju falënderoj nga zemra që erdhët në Gjykatë dhe na dhatë mundësinë të zhvillojmë një dialog të hapur, të ndërtuar mbi besim dhe respekt reciprok, që fuqizon institucionet tona dhe garanton zbatimin e standardeve të larta të të drejtave të njeriut.” Në kuadër të sesioneve tematike gjyqtari i Kolegjit Administrativ Gentian Medja prezantoi temën “Subsidiariteti dhe rishikimi procedurial: roli i gjykatave të larta kombëtare në parandalimin e shkeljeve të Konventës.” Gjithashtu Kryetari i Kolegjit Penal Ilir Panda trajtoi temën “Paraburgimi dhe masat pasurore në procedimet penale: kohëzgjatja, rishikimi dhe ndikimi kumulativ.” Gjatë programit të vizitës, delegacioni ndoqi gjithashtu një seancë në Dhomën e Madhe për çështjen Tergek k. Turqisë si edhe zhvilloi takime pune me gjyqtarë dhe juristë të Gjykatës. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/forcimi-i-dialogut-gjyqesor---gjykata-e-larte-e-shqiperise-vizite-ne-gjednj
Në datën 13.03.2026 Mbledhja e Përgjithshme e Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë zgjodhi anëtarin e ri të Këshillit Drejtues të Shkollës së Magjistraturës. Gjyqtari Erion Bani u votua nga kolegët e tij dhe rezultoi fitues në këtë proces zgjedhor, duke u bërë përfaqësues i trupës gjyqësore në këshill. Në fjalën e tij drejtuar gjyqtarëve, Kryetari i Gjykatës së Lartë Sokol Sadushi, ndër të tjera theksoi: “Nuk kemi të bëjmë thjesht me plotësimin e një vendi vakant, por me përzgjedhjen e përfaqësuesit të trupës gjyqësore në organin drejtues të një institucioni themelor për formimin fillestar dhe vazhdues të magjistratëve. Përmes këtij procesi, ne jo vetëm zgjedhim një anëtar, por shprehim edhe standardin tonë për përfaqësimin, përgjegjësinë dhe vizionin që duhet të ketë gjyqësori në marrëdhënien e tij me Shkollën e Magjistraturës.” https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/mbledhja-e-pergjithshme-e-gjyqtareve-te-republikes-se-shqiperise-zgjodhi-anetarin-e-ri-te-keshillit-drejtues-te-shkolles-se-magjistratures.
Në datat 17–20 mars 2026, një delegacion i Gjykatës së Lartë të Republikës së Shqipërisë zhvilloi një vizitë zyrtare në Varshavë, me ftesë të institucioneve homologe polake, në kuadër të forcimit të bashkëpunimit gjyqësor dhe shkëmbimit të praktikave më të mira. Delegacioni u kryesua nga Kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, dhe përbëhej nga Zëvendëskryetari, z. Ilir Panda, si dhe gjyqtari i Kolegjit Civil z. Artur Kalaja. Gjatë vizitës, u zhvilluan takime pune me drejtuesit e Gjykatës së Lartë të Polonisë, ku u diskutuan çështje që lidhen me funksionimin e gjykatave të larta, unifikimin e praktikës gjyqësore dhe sfidat në administrimin e drejtësisë. Delegacioni zhvilloi gjithashtu vizita institucionale në Gjykatën e Lartë Administrative dhe në Gjykatën Kushtetuese të Polonisë, duke thelluar dialogun profesional mbi organizimin dhe rolin e tyre në garantimin e shtetit të së drejtës. Në takimin me Kryetaren e Gjykatës së Lartë të Polonisë, znj. Małgorzata Manowska, u riafirmua angazhimi për forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional. Kryetari Sadushi vlerësoi mikpritjen dhe theksoi se “dialogu gjyqësor mes dy vendeve tona është thelbësor për shkëmbimin e përvojave dhe forcimin e standardeve të drejtësisë”. Nga ana e saj, Kryetarja Manowska shprehu vlerësim për sistemin gjyqësor shqiptar, duke nënvizuar se “arritjet e reformës në drejtësi janë të dukshme dhe përbëjnë një bazë të fortë për thellimin e bashkëpunimit mes vendeve tona”. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/vizite-zyrtare-e-delegacionit-te-gjykates-se-larte-te-republikes-se-shqiperise-ne-varshave
Në datën 20.03.2026 Kryetari i Gjykatës së Lartë Sokol Sadushi, zhvilloi një takim akademik me studentët e Fakultetit të Drejtësisë të Universitetit të Shkodrës, në vijim të dialogut të vazhdueshëm ndërmjet institucioneve të drejtësisë dhe komunitetit universitar.
Gjatë takimit u mbajt referimi me temë: “Drejtësia përballë polarizimit: pavarësia, pergjegjshmëria dhe besimi publik", ku z. Sadushi theksoi se pavarësia pa përgjegjshmëri është e rrezikshme. Qytetari nuk ka nevojë për një gjyqtar që kujdeset të mos shqetësojë pushtetin; ai ka nevojë për një gjyqtar që kujdeset të zbatojë drejt ligjin. Një mesazh i drejtpërdrejtë dhe thelbësor për studentët, në një kohë kur besimi publik dhe integriteti institucional janë më të rëndësishëm se kurrë. Studentët drejtuan pyetje mbi çështje të drejtësisë dhe funksionimin e sistemit gjyqësor, ndaj të cilave z. Sadushi dha përgjigje dhe sqarime të detajuara, duke nxitur reflektim profesional mbi garantimin e të drejtave dhe lirive themelore dhe rolin e gjyqtarit në Shqipëri. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/kryetari-i-gjykates-se-larte-sokol-sadushi-zhvilloi-nje-takim-akademik-me-studentet-e-fakultetit-te-drejtesise-te-universitetit-te-shkodres
5. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
6. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
7. Formati i rekursit në Gjykatën e Lartë
Gjykata e Lartë këshillon përdorimin e formatit të miratuar të rekursit, që gjendet në linkun: https://gjykata-media.s3.eu-central-1.amazonaës.com/format_rekursi_5207_1_3d
7. Informacion mbi zgjidhjen e çështjeve gjyqësore
Gjykata e Lartë këshillon aksesimin e rubrikës njoftime për publikun, për t`u njohur me vendimmarrjet e përditshme të trupave gjyqësore të çdo Kolegji të Gjykatës së Lartë në linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/publiku
8. Vizitat në Gjykatën e Lartë (Gjykata e Hapur/Open court)
Gjykata e Lartë mundëson pjesëmarrjen e çdo të interesuari (qytetar, studiues, praktikant i së drejtës, student apo nxënës shkolle) në seanca gjyqësore apo që dëshiron të vizitojë institucionin, duke afruar veprimtarinë e saj të përditshme me publikun. Ky akses mundësohet përmes aplikimit të thjeshtë elektronik, duke plotësuar modulet (emër, mbiemër, email dhe përmbajtjen e mesazhit/arsyet e vizitës). Aplikoni duke vizituar linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/akrediti
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: info@gjykataelarte.gov.al
Adresa postare: Rruga: "Ibrahim Rugova", 1001, Tiranë, Shqipëri.